Các nghị sĩ Mỹ lại đề xuất dự luật trọng điểm: “phi Trung Quốc hóa” ngành khai thác, dự trữ Bitcoin được đưa vào luật

Tác giả: Nancy, PANews

Ngành công nghiệp khai thác bitcoin của Mỹ đang dần hình thành kế hoạch “tách rời Trung Quốc”. Ngày 30/3, hai thượng nghị sĩ Mỹ Bill Cassidy và Cynthia Lummis đã đệ trình “Dự luật khai thác của Mỹ”, nhằm thúc đẩy mở rộng ngành khai thác tiền mã hóa nội địa của Mỹ, giảm sự phụ thuộc vào máy khai thác của Trung Quốc, đồng thời chuyển kho dự trữ chiến lược bitcoin từ lệnh hành pháp của Tổng thống sang hệ thống pháp luật chính thức. Một mặt, đây là cách định vị lại khai thác mỏ tiền mã hóa như một chiến lược bố trí cho hạ tầng và quản lý lưới điện; mặt khác cũng là cuộc đấu quan trọng xoay quanh năng lực tính toán trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc gia tăng. 97% thiết bị khai thác phụ thuộc vào Trung Quốc, thúc đẩy sản xuất thiết bị khai thác trong nước

Việc khai thác tài sản kỹ thuật số là một phần quan trọng của nền kinh tế Mỹ, và chúng ta nên khai thác ngay trong lãnh thổ Mỹ. Tổng thống Trump năm ngoái khi nhậm chức đã cam kết để Mỹ trở thành trung tâm tài sản kỹ thuật số toàn cầu, chúng tôi sẽ không lùi bước.

Dự luật khai thác của Mỹ được hai thượng nghị sĩ Mỹ Bill Cassidy và Cynthia Lummis cùng đề xuất. Đây không phải lần đầu hai người hợp tác trong lĩnh vực lập pháp về tiền mã hóa; tháng 9 năm ngoái, họ từng cùng thúc đẩy hiện đại hóa hệ thống thuế đối với tiền mã hóa. Với vai trò là một trong những nhà vận động chính sách tiền mã hóa hoạt động tích cực nhất trong Quốc hội, các vấn đề chính sách của Lummis bao gồm kho dự trữ chiến lược bitcoin, GENIUS Act và CLARITY Act… cũng khiến đề xuất mới này nhận được sự quan tâm lớn. Dự luật khai thác này không phải chỉ là một chính sách hỗ trợ ngành đơn thuần, mà giống như một chiến lược bố trí xoay quanh năng lực tính toán và hạ tầng; mục tiêu cốt lõi là chuyển càng nhiều việc khai thác tiền mã hóa về càng gần lãnh thổ Mỹ càng tốt. Dự luật nêu rõ, Bộ Thương mại Mỹ sẽ đứng ra chủ trì xây dựng một hệ thống chứng nhận tự nguyện, đưa các cơ sở khai thác mỏ và mining pool nằm ở “vùng rìa” của quy định giám sát vào một khung quản lý được chuẩn hóa và tuân thủ. Khi đã được chứng nhận, các công ty khai thác dù không thể nhận trực tiếp khoản phân bổ tài chính mới, nhưng sẽ có tư cách pháp lý và đủ điều kiện để kết nối với các khoản trợ cấp năng lượng liên bang hiện có cũng như các chương trình phát triển nông thôn. Điều này cũng có nghĩa là, việc khai thác tiền mã hóa được định vị lại như một công cụ cho quản lý lưới điện và phát triển năng lượng. Trong bối cảnh nhiều quốc gia coi khai thác mỏ là ngành có rủi ro cao hoặc bị hạn chế, Mỹ tìm cách thông qua lộ trình “hợp quy” để chuyển nó thành một phần của hạ tầng. Tuy nhiên, dự luật cũng đặt ra một điều kiện cứng: các mỏ được chứng nhận phải dần loại bỏ thiết bị khai thác có liên quan tới đối thủ nước ngoài. Và mũi nhọn nhắm thẳng vào Trung Quốc. Bản thảo nói thẳng: Mỹ hiện kiểm soát khoảng 38% năng lực tính toán bitcoin toàn cầu, nhưng khoảng 97% phần cứng khai thác đến từ Trung Quốc. Đây không phải là năng lực dẫn dắt về công nghệ, mà là rủi ro chuỗi cung ứng. Để thoát khỏi sự phụ thuộc bên ngoài, bản thảo tiếp tục yêu cầu Viện Tiêu chuẩn và Kỹ thuật Quốc gia (NIST) và các đối tác mở rộng ngành sản xuất hỗ trợ các nhà sản xuất của Mỹ phát triển thiết bị khai thác tiền mã hóa an toàn và tiết kiệm năng lượng. Hiện tại, dự luật đã nhận được sự ủng hộ của Satoshi Action Fund và dự kiến sẽ được nộp chính thức lên Quốc hội trong vài tuần tới. Sau đó, vẫn cần trải qua thẩm tra của ủy ban, sửa đổi và bỏ phiếu ở cả hai viện, trước khi cuối cùng có thể trình Tổng thống ký ban hành thành luật. Tuy nhiên, liệu dự luật có thông qua thuận lợi hay không vẫn còn bất định. Là một trong những lực đẩy quan trọng của chính sách này, nhiệm kỳ của Lummis sẽ kết thúc vào tháng 1/2027, khiến thời gian cho “cửa sổ lập pháp” này đã tương đối hạn chế. Khai thác trở thành mặt trận chiến mới trong trò chơi công nghệ; Bitmain bị rà soát tại Mỹ Trong bối cảnh năng lực tính toán và nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng trưởng, khai thác bitcoin đang dần nổi lên như một bộ phận quan trọng trong cạnh tranh công nghệ. Mỹ đang dần trở thành một trong những trung tâm khai thác bitcoin lớn nhất thế giới. Mặc dù nắm giữ một phần đáng kể năng lực tính toán, nhưng chuỗi cung ứng thượng nguồn của ngành khai thác mỏ tiền mã hóa vẫn tập trung rất cao vào các nhà sản xuất máy khai thác của Trung Quốc. Khi ma sát giữa Mỹ và Trung Quốc trong các lĩnh vực thương mại, công nghệ và an ninh tiếp tục gia tăng, Mỹ cũng dựa vào “an ninh quốc gia” để đẩy nhanh việc rà soát giám sát trong ngành khai thác mỏ tiền mã hóa. Trên thực tế, từ sớm từ năm 2024, chính quyền Biden đã từng ra lệnh buộc đóng cửa một mỏ bitcoin của Trung Quốc ở Wyoming, nằm gần một căn cứ tên lửa hạt nhân, với lý do tồn tại rủi ro an ninh tiềm tàng nghiêm trọng, có thể bị dùng cho hoạt động giám sát, gián điệp hoặc thu thập tình báo. Sau khi bước sang năm 2025, khi nhu cầu năng lực tính toán cho AI tăng nhanh và nhiều công ty khai thác bắt đầu chuyển hướng sang hạ tầng AI, xu hướng này đã làm gia tăng thêm lo ngại về giám sát và địa chính trị. Với tư cách là một nhà sản xuất máy khai thác hàng đầu toàn cầu, Bitmain trở thành một trong những đối tượng được chú ý đặc biệt. Cuối năm 2024, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ đã từng tiến hành rà soát nghiêm ngặt đối với thiết bị khai thác bitcoin của công ty này, nghi ngờ có liên quan đến việc vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu đối với Huawei, khiến một phần hàng hóa bị giữ lại hơn hai tháng, thậm chí lâu hơn. Tháng 9 năm ngoái, Cục Thực thi Di trú Mỹ cũng đột kích kiểm tra một mỏ bitcoin ở Texas, trọng tâm là trung tâm sửa chữa Antminer do công ty liên quan tới Bitmain là ADW Tech vận hành, và đã bắt giữ nhiều nhân viên mỏ. Theo tường thuật của Bloomberg, trong chiến dịch “Sunrise Sunset” do Bộ An ninh Nội địa Mỹ dẫn đầu, thiết bị khai thác ASIC do Bitmain sản xuất được đưa vào diện đối tượng điều tra, tập trung đánh giá liệu chúng có thể bị điều khiển từ xa và sử dụng cho hoạt động gián điệp hoặc phá hoại lưới điện của Mỹ hay không. Cuộc điều tra này đã bắt đầu từ khoảng hai năm trước. Về vấn đề này, phía Bitmain phủ nhận các cáo buộc liên quan và cho biết chưa được biết chi tiết về cái gọi là cuộc điều tra. Gần đây, Thượng nghị sĩ Mỹ Elizabeth Warren đã gửi thư tới Bộ trưởng Thương mại, yêu cầu cung cấp các tài liệu và thông tin khác liên quan tới doanh nghiệp khai thác Bitmain để rà soát các rủi ro tiềm ẩn về an ninh quốc gia. Trong bức thư, Warren cũng đặc biệt quan tâm tới các mối quan hệ thương mại giữa Bitmain và gia đình Trump, yêu cầu công khai các bản ghi liên lạc giữa Eric Trump—con trai của Trump—và Donald Trump Jr. với Bitmain. Theo thông tin được biết, công ty khai thác American Bitcoin Corp của Mỹ—được hậu thuẫn bởi gia đình Trump—đã từng mua từ Bitmain hơn 1,6 vạn máy khai thác vào năm ngoái với khoảng 3,14 trăm triệu USD. Giao dịch không dùng phương thức thanh toán bằng tiền mặt hay khoản vay truyền thống, mà thực hiện thanh toán thông qua thế chấp bitcoin (bitcoin staking). Không chỉ vậy, hai bên còn hợp tác phát triển chung một trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại khu vực Texas; quy mô dự án tương đương năm sân bóng đá, và dự kiến sẽ trở thành một trong những cơ sở hạ tầng khai thác bitcoin lớn nhất thế giới. Chuỗi hợp tác này được xem là việc Bitmain đang thắt chặt hơn mối liên kết với các công ty khai thác của Mỹ có nền tảng chính trị, nhằm tăng cường sự hiện diện và khả năng thâm nhập vào thị trường Mỹ. Đáp lại, Bitmain cho biết các báo cáo liên quan không phù hợp với sự thật; American Bitcoin thì nói rằng thiết bị của họ đã trải qua các bài kiểm tra an toàn độc lập, không phát hiện lỗ hổng truy cập từ xa, và công ty coi trọng tính tuân thủ. Đưa dự trữ bitcoin vào luật, làm rõ lộ trình mở rộng quy mô Một thay đổi then chốt khác của dự thảo là việc đưa kho dự trữ chiến lược bitcoin, vốn trước đây vận hành theo hình thức lệnh hành pháp, vào hệ thống pháp luật; đồng thời thành lập bên trong Bộ Tài chính Mỹ như một cơ chế dài hạn. Tháng 3 năm ngoái, Trump đã ký một lệnh hành pháp để thúc đẩy việc thiết lập hệ thống dự trữ này. Theo thiết kế lúc đó, nguồn vốn không phải là các khoản phân bổ ngân sách, mà là lượng bitcoin thu được từ các thủ tục tịch thu tài sản hình sự và dân sự của chính phủ liên bang. Tuy nhiên, về bản chất, lệnh hành pháp là công cụ để Tổng thống sử dụng quyền hành pháp dựa trên sự ủy quyền theo các luật hiện hành. Dù việc có hiệu lực diễn ra nhanh chóng, nhưng vì không phải là luật do Quốc hội ban hành, tổng thống kế nhiệm có thể trực tiếp bãi bỏ, sửa đổi hoặc tạm dừng các sắp xếp liên quan mà không cần được Quốc hội phê chuẩn. Điều này cũng khiến kho dự trữ bitcoin trở nên gần hơn với một sắp xếp chính sách trong tình trạng bất định. Nếu lần này dự luật thông qua suôn sẻ, kho dự trữ chiến lược bitcoin sẽ lần đầu tiên có được địa vị pháp lý rõ ràng, từ đó nâng cao đáng kể tính ổn định dài hạn và tính chắc chắn về chính sách. Trên cơ sở đó, dự luật cũng thiết kế một cơ chế mở rộng dự trữ mang tính bền vững. Theo bản thảo, lợi nhuận từ việc staking tạo ra từ các tài sản kỹ thuật số khác bị tịch thu của chính phủ và nguồn thu từ airdrop sẽ được dùng để tiếp tục mua bitcoin; đồng thời, các thợ mỏ nội địa của Mỹ đã được chứng nhận có thể bán trực tiếp bitcoin mới khai thác cho chính phủ và được hưởng miễn thuế lãi vốn. Sắp xếp này không chỉ giúp thúc đẩy ngành khai thác mỏ quay trở lại Mỹ, mở rộng quy mô năng lực tính toán trong nước, mà còn mang lại một lộ trình tăng trưởng trung tính về ngân sách cho kho dự trữ chiến lược, tránh phụ thuộc vào các đợt mua vào quy mô lớn trên thị trường công khai hoặc huy động vốn thông qua tăng thuế. Nhìn tổng thể, từ sản xuất máy khai thác trong nước cho đến vận hành các mỏ khai thác hợp quy, rồi tới hệ thống dự trữ cấp quốc gia, Mỹ đang tìm cách xây dựng một “vòng khép kín” hoàn chỉnh của ngành khai thác mỏ để tạo ra sự phát triển ngành nghề bền vững.