Pump Fun rốt cuộc là một "sản phẩm theo chu kỳ" chỉ thoáng qua, hay sẽ trở thành siêu ứng dụng tiêu dùng trên chuỗi tiếp theo?

Tác giả: Michael Nadeau, The Defi Report

Biên dịch: Glendon, Techub News

Trong chưa đầy hai năm, Pump Fun đã đạt được thành tích ấn tượng, tạo ra gần 900 triệu USD doanh thu và gần 200 triệu USD mua lại token, cho phép chúng ta có cái nhìn thoáng qua về hình thái tương lai có thể có của “tiền mã hóa tiêu dùng”.

Trong báo cáo tuần này, chúng tôi sẽ phân tích sâu các dữ liệu thúc đẩy sự tăng trưởng của Pump Fun, đồng thời so sánh các chỉ số cốt lõi với thời kỳ cao điểm sôi động của thị trường quý I năm nay và bàn luận liệu Pump chỉ là một “sản phẩm chu kỳ” thoáng qua, hay là khởi đầu của siêu ứng dụng tiêu dùng on-chain thực sự đầu tiên?

Cập nhật cơ bản

Nhà giao dịch hoạt động

Giao thức Pump Fun hiện chủ yếu kiếm phí thông qua hai kênh.

Phí Bonding Curve

Pump thu phí giao thức 1% cho tất cả giao dịch Bonding Curve. Bonding Curve là nơi token mới được giao dịch trước khi “tốt nghiệp” sang Pump Swap DEX.

“Tốt nghiệp” nghĩa là token phát hành trên Bonding Curve (chiếm 80% nguồn cung) đã bán hết và có đủ thanh khoản để chuyển sang Pump Swap DEX. Quá trình này được gọi là “tốt nghiệp”.

Trong 90 ngày qua, Bonding Curve ghi nhận trung bình 106,000 địa chỉ hoạt động mỗi ngày – giảm 60% so với quý I năm nay (thời điểm Pump/Solana bùng nổ).

Pump Swap DEX

Pump Swap DEX là nền tảng để token chuyển sang sau khi “tốt nghiệp” khỏi Bonding Curve. Giao thức này kiếm phí hoa hồng 0.05% trên mỗi giao dịch tại DEX.

Trong 90 ngày qua, DEX này có trung bình 219,000 địa chỉ hoạt động mỗi ngày.

Nhà giao dịch mới và cũ

Trong 90 ngày qua, 37% địa chỉ giao dịch là địa chỉ mới, 63% là địa chỉ “khách quay lại” – động thái người dùng này tương tự với dữ liệu kể từ khi Pump thành lập (giai đoạn cao điểm quý I, tỷ lệ địa chỉ mới là 36%).

Tỷ lệ giữ chân người dùng

Tuy nhiên, dữ liệu tỷ lệ giữ chân người dùng 12 tuần gần đây cho thấy một số kết quả thú vị.

Từ đầu tháng 9, Pump ghi nhận trung bình 482,000 địa chỉ hoạt động mỗi tuần. Trong một tuần, tỷ lệ giữ chân người dùng trung bình là 24%.

Tỷ lệ giữ chân người dùng mới giảm xuống 12.4% sau 4 tuần, và còn 11.4% sau 8 tuần.

Tóm tắt ý chính

Dù dữ liệu giữ chân người dùng này có vẻ không nổi bật, nhưng so sánh với các nền tảng Web 2.0 thì thực tế lại rất xuất sắc:

Nền tảng thị trường/công nghệ tài chính: tỷ lệ giữ chân tuần đầu 10-15%; Game: tỷ lệ giữ chân người chơi tuần đầu 7-12%; Mạng xã hội tiêu dùng: tỷ lệ giữ chân tuần đầu 15-20%; Tất cả thể loại, tỷ lệ giữ chân tuần thứ tư là 5-10%; Tất cả thể loại, tỷ lệ giữ chân tuần thứ tám là 2-5%.

Còn bot thì sao?

Lưu lượng bot trên Web2 thường thổi phồng các chỉ số “đầu phễu” (do click rác, đăng ký và lưu lượng quảng cáo), làm sai lệch tỷ lệ giữ chân người dùng.

Hành vi của bot on-chain thì khác.

Bot giao dịch lặp đi lặp lại. Có thể không quan tâm đến giá. Chúng xuất hiện trong chỉ số “khách quay lại”.

Nói ngắn gọn: bot cũng là khách hàng trả phí.

Dữ liệu hiện tại còn khá xa so với mức độ bùng nổ của Pump quý I năm nay, những số liệu này cho thấy sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường. Chúng tôi sẽ theo dõi sát sao điểm này, nhất là trong bối cảnh tâm lý on-chain suy giảm.

Phát hành token

Trong 90 ngày qua, Pump phát hành trung bình 18,300 token mỗi ngày, giảm 55% so với quý I.

Tình hình “tốt nghiệp” token

Trong 90 ngày qua, 1.77% sản phẩm mới trên Pump Fun cuối cùng đã “tốt nghiệp” sang Pump Swap DEX (trong 30 ngày gần nhất, tỷ lệ này đã tăng lên 4.1%).

Tóm tắt ý chính

Trong giai đoạn cao điểm thị trường (quý I), chỉ trung bình 1.07% token có thể lên sàn thành công. Khi hoạt động đầu cơ on-chain giảm, chúng ta dường như đang chứng kiến các đợt phát hành token chất lượng cao hơn. Điều này rất thú vị, đáng chú ý – nhất là khi sự quan tâm đến Memecoin đang dần hạ nhiệt.

Khối lượng giao dịch

Trên Bonding Curve và Pump Swap DEX, giao thức này tạo ra trung bình 312 triệu USD giao dịch mỗi ngày trong 90 ngày qua. Con số này tăng 16.4% so với quý I (khi Pump Swap chưa ra mắt) và chiếm 10.8% thị phần Solana (bao gồm cả AMM riêng tư).

Để tham khảo, DEX dẫn đầu Solana (HumidiFi, một DEX riêng tư) có trung bình 1.24 tỷ USD giao dịch mỗi ngày trong 90 ngày qua.

Bonding Curve chiếm khoảng 40% tổng khối lượng giao dịch token của Pump. Xét việc chỉ dưới 2% token có thể lên Pump Swap DEX nhưng lại đóng góp 60% khối lượng giao dịch, dữ liệu này khá thú vị.

Doanh thu

Từ khi thành lập đến nay, Pump Fun đã tạo ra:

828 triệu USD phí Bonding Curve (ra mắt tháng 4/2024). 54.5 triệu USD phí DEX (ra mắt tháng 3/2025). Ngày 24/10, Pump đã mua lại ứng dụng/terminal giao dịch Padre, thu về 11.2 triệu USD doanh thu. Từ khi ra mắt tháng 4 năm nay, Padre đã tạo ra 159 triệu USD phí.

Trong 30 ngày qua, tổng phí của ba sản phẩm trung bình đạt 1.28 triệu USD mỗi ngày. Trong bối cảnh thị trường gấu, kết quả này rất ấn tượng. Tổng doanh thu của giao thức trong 19 tháng vừa qua gần đạt 900 triệu USD. Tỷ lệ P/S 12 tháng gần nhất là 2.27. (Chú thích Techub News, P/S = giá mỗi cổ phiếu/doanh thu mỗi cổ phiếu, tỷ lệ P/S càng thấp nghĩa là giá trị đầu tư của công ty càng lớn.)

Tham khảo thêm, tỷ lệ P/S 12 tháng gần nhất của Meta là 8.83, Nvidia là 23, Robinhood là 29, Coinbase là 10.

Tóm tắt ý chính

Pump Fun là một trong những sản phẩm tiêu dùng đạt 900 triệu USD doanh thu nhanh nhất lịch sử. Facebook mất năm năm để đạt mức này, Snapchat mất năm năm, Twitter mất tám năm, Roblox mất mười năm, còn TikTok chỉ mất ba năm.

Hơn nữa, Pump Fun đạt được điều này mà không cần quảng cáo, không đội ngũ bán hàng, không ngân sách thu hút người dùng và đội ngũ nhỏ hơn cả một đội bóng rổ trung học.

Theo tiêu chuẩn Web2, điều này thật khó tin. Nó cho thấy các nhà phát triển ứng dụng có thể tiếp cận người dùng toàn cầu với tốc độ “chớp nhoáng” nhờ công nghệ crypto.

Vậy nên, câu hỏi then chốt tiếp theo là: Memecoin có sẽ thoáng qua như NFT? Liệu Pump Fun có lặp lại số phận của OpenSea?

Tokenomics

Tổng cung: 999,989,313,535 token; Nguồn cung lưu thông: 590,000,000,000 token (khoảng 59% lưu thông);

Giá và vốn hóa

Biểu đồ trên nhằm nhấn mạnh thách thức về unlock token trong thời kỳ thị trường gấu đối với nhà đầu tư. Vốn hóa của Pump giảm 46% so với đỉnh giữa tháng 9, giá token giảm 67%.

Vì sao? Ngày 12/11, có 2 tỷ token cộng đồng và hệ sinh thái được unlock.

Phân bổ token

Unlock token

ICO: đã unlock toàn bộ. Cộng đồng: đã unlock 76%, trong đó 2 tỷ token đã mở khóa giữa tháng 11. Token còn lại sẽ unlock vào tháng 7/2026. Đội ngũ: 100% đang khóa, 25% đầu tiên sẽ unlock theo kiểu “cliff” vào tháng 6/2026. Phần còn lại sẽ unlock tuyến tính trong 36 tháng đến tháng 6/2029. (“Cliff” nghĩa là sau thời gian khóa, một lượng lớn token bị khóa sẽ được tung ra thị trường cùng lúc hoặc trong thời gian rất ngắn.) Nhà đầu tư hiện hữu: 100% đang khóa, 25% đầu tiên unlock “cliff” vào tháng 6/2026. Phần còn lại unlock tuyến tính 36 tháng đến tháng 6/2029, cùng lịch với đội ngũ. Streamer: đã unlock 100%. Thanh khoản & giao dịch: đã unlock 100%. Quỹ hệ sinh thái: đã unlock 100%. Tổ chức: đã unlock 100%.

Mua lại (buyback)

Tổng số token đã mua lại: 46,024,318,185 token (khoảng 4.6% tổng cung); Tổng số tiền mua lại: 198 triệu USD (chiếm 90% doanh thu kể từ khi bắt đầu mua lại từ tháng 7).

Đây là một trong những chương trình mua lại mạnh mẽ nhất lĩnh vực crypto. Quy mô buyback này chứng minh Pump đã là:

Một doanh nghiệp thực sự có dòng tiền thật; Lực mua cơ bản trên thị trường (trung bình 1.7 triệu USD/ngày); Cam kết mang lại giá trị cho holder và điều chỉnh động lực khuyến khích.

Phân bổ holder token

Tổng số địa chỉ holder: 110,900 Holder dưới 1,000 token (giá trị 3 USD): 59,927 địa chỉ Holder 1,000 – 10,000 token (3 – 30 USD): 24,701 địa chỉ Holder 10,000 – 100,000 token (30 – 300 USD): 16,461 địa chỉ Holder 100,000 – 1,000,000 token (300 – 3,000 USD): 7,039 địa chỉ Holder 1,000,000 – 10,000,000 token (3,000 – 30,000 USD): 2,149 địa chỉ Holder 10,000,000 – 100,000,000 token (30,000 – 300,000 USD): 553 địa chỉ Holder 100,000,000 – 1,000,000,000 token (300,000 – 3,000,000 USD): 174 địa chỉ Holder trên 1,000,000,000 token (trên 3,000,000 USD): 54 địa chỉ

Tóm tắt ý chính

91% ví nắm giữ PUMP có số lượng dưới 300 USD, cho thấy sự tham gia của nhà đầu tư nhỏ lẻ rất cao, dù họ chỉ chiếm một phần nhỏ tổng cung.

Chỉ 9% ví nắm giữ trên 300 USD PUMP. 20 holder lớn nhất kiểm soát 82% tổng cung. Tác giả cho rằng đây chủ yếu là thành viên đội ngũ và nhà đầu tư sớm, token của họ sẽ bị khóa đến tháng 7/2026 – đây là mốc cần theo dõi sát vì khi đó sẽ có lượng token trị giá 246 triệu USD ra thị trường.

Suy nghĩ cuối cùng

Sự trỗi dậy của Pump Fun vài năm trở lại đây là một ví dụ điển hình về sản phẩm phù hợp thị trường trong crypto, với động lực là tốc độ, sự đơn giản và tính đầu cơ. Một đội ngũ nhỏ, không quảng cáo, không bán hàng, không tiếp thị truyền thống đã xây dựng một trong những ứng dụng tiêu dùng phát triển nhanh nhất lịch sử.

Tích hợp sản phẩm

Đội ngũ có thể triển khai sản phẩm nhanh, tích hợp dọc toàn stack công nghệ (giao diện phát hành token cho creator + hạ tầng Pump Swap DEX + terminal giao dịch Padre), cho thấy mục tiêu rõ ràng là kiểm soát toàn bộ trải nghiệm người dùng “tiêu dùng crypto”.

Tác giả tin rằng khi đội ngũ tìm cách thu hút creator thông qua use case livestream và mở rộng “trải nghiệm xã hội”, ứng dụng sẽ còn tiếp tục phát triển trong những năm tới – có thể thu hút creator từ Web2 (bằng những cơ hội kiếm tiền tốt hơn qua token và phí giao dịch).

Rủi ro

Pump Fun đối mặt với các rủi ro chính: token tập trung cao vào ví lớn (tháng 7 năm sau lượng token unlock lên tới 247 triệu USD); đội ngũ lãnh đạo trẻ (và giàu) và thách thức duy trì sự chú ý của người dùng trong môi trường có tỷ lệ rời bỏ cao.

Cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt, nhưng sức mạnh thương hiệu, dự trữ vốn và lợi thế tiên phong của Pump là rất quan trọng.

Cuối cùng, thành công của Pump Fun phụ thuộc vào việc Memecoin có thể thành công như một loại tài sản hay không. Tác giả tin rằng Memecoin sẽ tồn tại lâu dài, và các kịch bản ứng dụng, tiện ích thực tế cũng như sự hòa quyện sâu sắc với trải nghiệm xã hội trực tuyến mới chỉ bắt đầu.

Khởi đầu công bằng, thu hút sự tham gia tích cực của creator hợp pháp, và xây dựng mô hình chia sẻ giá trị sáng tạo với fan. Chúng tôi kỳ vọng những tiến triển thực chất trong các lĩnh vực này, đồng thời mong muốn có biện pháp bảo vệ người dùng hiệu quả trước hành vi mua vét và thao túng thị trường.

Cuối cùng, tác giả cho rằng thị trường gấu có thể mang đến nhiều manh mối về triển vọng tương lai của Pump Fun – đó là lý do quan trọng nên đưa nó vào danh sách theo dõi.