Layer-1 blockchain chính là nền tảng chính của thế giới tiền điện tử - nơi xử lý các giao dịch, thực thi hợp đồng thông minh và đảm bảo an ninh của toàn mạng. Khác với giải pháp Layer-2 xây dựng trên nền tảng có sẵn, các blockchain Layer-1 là những mạng độc lập với cơ chế đồng thuận riêng, không phụ thuộc vào hệ thống khác.
Sức mạnh của Layer-1 coins nằm ở năng lực phi tập trung, minh bạch và an toàn. Mỗi giao dịch đều được ghi lại vĩnh viễn, không ai có thể độc lập kiểm soát mạng. Ngoài ra, các blockchain này hỗ trợ token gốc để xử lý phí giao dịch, staking và quản trị, tạo nên hệ thống kinh tế tự hoàn chỉnh.
Điểm Khác Biệt Giữa Các Layer-1 Coins
Không phải tất cả Layer-1 coins đều giống nhau. Mỗi blockchain có thiết kế độc đáo:
Về Tốc Độ: Solana (SOL) nổi bật với cơ chế Proof of History, đạt hàng trăm nghìn giao dịch mỗi giây. Kaspa (KAS) sử dụng GHOSTDAG cho phép xử lý khối nhanh tức thì. Ethereum (ETH) nhạt hơn nhưng đang cải thiện qua Layer-2 solutions.
Về An Ninh: Bitcoin (BTC) được xem là an toàn nhất nhờ mạng lưới phân tán rộng lớn. Polkadot (DOT) cung cấp an ninh chia sẻ giữa các parachain. Cosmos (ATOM) dùng giao thức IBC để kết nối an toàn các blockchain riêng biệt.
Về Tương Tác: ZetaChain (ZETA) là blockchain “omnichain” có thể kết nối bất kỳ Layer-1 nào. Kava (KAVA) kết hợp SDK của Cosmos với máy ảo EVM, tạo cầu nối giữa hai hệ sinh thái lớn.
Top Layer-1 Coins Đáng Chú Ý Hiện Nay
Solana (SOL) - Tốc Độ Đi Trước
Giá hiện tại: $123.87
Vốn hóa thị trường: $69.70B
Thay đổi 1 năm: -37.35%
Solana là một trong những Layer-1 coins nhanh nhất thế giới. Với Proof of History kết hợp Proof of Stake, mạng này xử lý giao dịch nhanh chóng với chi phí tối thiểu. Năm 2023-2024, hệ sinh thái SOL phát triển vọt với sự bùng nổ của memecoin (BONK), các giao thức staking thanh khoản như Marinade Finance, và thậm chí cả Solana Mobile Saga.
Jupiter trở thành trục DEX của Solana khi giới thiệu token JUP. Giao thức này khẳng định tầm quan trọng của Solana trong không gian DeFi.
Bitcoin (BTC) - Vua Layer-1
Giá hiện tại: $88.58K
Vốn hóa thị trường: $1,768.67B
Thay đổi 1 năm: -10.91%
Bitcoin vẫn là Layer-1 coins có giá trị vốn hóa cao nhất. Là tiền điện tử phi tập trung đầu tiên ra mắt năm 2009, BTC không chỉ là phương tiện thanh toán mà còn kho lưu trữ giá trị - “vàng kỹ thuật số” nhờ nguồn cung hạn chế 21 triệu.
Năm 2023, Bitcoin Ordinals đã cách mạng hóa mạng bằng cách cho phép đúc NFT trực tiếp trên blockchain. Các sidechain và giải pháp Layer-2 như Stacks mở rộng khả năng hợp đồng thông minh, giải quyết hạn chế trước đây của Bitcoin.
Ethereum (ETH) - Ông Vua DeFi
Giá hiện tại: $2.96K
Vốn hóa thị trường: $357.86B
Thay đổi 1 năm: -15.19%
Ethereum vẫn dẫn đầu về hệ sinh thái dApp với hơn 3,000 ứng dụng hoạt động. Sự chuyển đổi sang Proof of Stake năm 2022 không chỉ giảm tiêu thụ năng lượng mà còn mở đường cho những nâng cấp mới.
Hành trình Ethereum 2.0 tiếp tục với cải tiến Layer-2 solutions như Arbitrum, Optimism và các công nghệ rollup khác. Mục tiêu là giảm phí và tăng thông lượng giao dịch, một bước tiến quan trọng cho Layer-1 coins như Ethereum.
Avalanche (AVAX) - Consensus Sáng Tạo
Giá hiện tại: $12.46
Vốn hóa thị trường: $5.35B
Thay đổi 1 năm: -69.03%
Avalanche nổi bật nhờ cơ chế đồng thuận hạo phối hợp giữa Classical Consensus và Nakamoto, đạt finality dưới 2 giây. Năm 2023, C-Chain ghi nhận 3,07 triệu giao dịch, với các chữ khắc chiếm hơn 50%, dẫn đến phí giao dịch tăng đáng kể.
Sự hợp tác với J.P. Morgan trên blockchain Onyx cho thấy AVAX nhận được sự công nhận từ thế giới tài chính truyền thống.
Kaspa (KAS) - Tân Binh Lên Tiếng
Giá hiện tại: $0.05
Vốn hóa thị trường: $1.21B
Thay đổi 1 năm: -62.12%
Kaspa là Layer-1 coins mới nổi với tốc độ xử lý khối cao và finality tức thì. Sự chuyển sang Rust từ GoLang cho phép khai thác toàn bộ tiềm năng phần cứng hiện đại.
Năm 2023, KAS tăng hơn 1,800%, phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng. Các cải tiến để kích hoạt P2P giữa node lưu trữ mở rộng khả năng truy cập dữ liệu lịch sử.
BNB Chain (BNB) - Nền Tảng Dễ Tiếp Cận
Giá hiện tại: $839.60
Vốn hóa thị trường: $115.64B
Thay đổi 1 năm: +19.49%
BNB Chain (trước đây gọi là Binance Smart Chain) từ lâu được yêu thích nhờ chi phí thấp và tương thích EVM. Với hơn 1,300 dApps, hệ sinh thái phát triển nhanh chóng.
Việc đổi tên thành BNB Chain năm 2023 đánh dấu tầm nhìn rộng lớn hơn, nhấn mạnh chức năng DeFi, NFT và giải pháp Layer-2.
Polkadot (DOT) - Kết Nối Đa Chuỗi
Vốn hóa thị trường: Khoảng $8.5B
Thay đổi 1 năm: -0.29%
Polkadot là Layer-1 coins cho phép các blockchain khác nhau tương tác mà không cần tin cậy trung gian. Sức mạnh nằm ở kiến trúc parachain và khả năng chia sẻ bảo mật.
Năm 2023, Polkadot 2.0 được công bố, hứa hẹn những cải tiến về khả năng mở rộng. Hoạt động stake tăng 49% nhờ Nomination Pools.
Cosmos (ATOM) - Hạ Tầng IBC
Giá hiện tại: $2.03
Vốn hóa thị trường: $982.36M
Thay đổi 1 năm: -70.82%
Cosmos xây dựng một “Internet of Blockchains” thông qua giao thức IBC. Điểm mạnh là cho phép các blockchain độc lập tương tác mà giữ chủ quyền.
Interchain Security được giới thiệu để bảo vệ các blockchain nhỏ hơn. Hoạt động trực tuyến tăng vọt với trung bình 500.000 giao dịch hàng ngày.
Internet Computer (ICP) - Tính Toán Phi Tập Trung
Giá hiện tại: $3.03
Vốn hóa thị trường: $1.65B
Thay đổi 1 năm: -72.86%
Internet Computer là Layer-1 coins với mục tiêu tái tạo Internet qua điện toán đám mây phi tập trung. Canisters có thể gọi HTTPS an toàn tới Web 2.0, mở rộng khả năng hợp đồng thông minh.
Tích hợp trực tiếp với Bitcoin cho phép các giao dịch xuyên blockchain đơn giản hóa.
Sui (SUI) - Hiệu Suất Cao
Giá hiện tại: $1.41
Vốn hóa thị trường: $5.26B
Thay đổi 1 năm: -68.73%
Sui là Layer-1 coins mới thiết kế cho hiệu suất cao, sử dụng ngôn ngữ Move. Sau mainnet, Sui đạt 65,8 triệu giao dịch trong một ngày.
zkLogin cách mạng hóa quyền truy cập dApps bằng tài khoản xã hội Web 2. Chương trình TurboStar thúc đẩy tăng trưởng dự án.
Aptos (APT) - Thực Thi Song Song
Giá hiện tại: $1.69
Vốn hóa thị trường: $1.27B
Thay đổi 1 năm: -82.30%
Aptos tập trung vào khả năng mở rộng qua thực thi song song. Với hơn 400 triệu USD tài trợ từ Tiger Global và PayPal Ventures, dự án được hỗ trợ mạnh mẽ.
Giao dịch thường xuyên đạt hàng trăm nghìn. Tích hợp Sushi và hợp tác với Coinbase Pay mở rộng hệ sinh thái.
Sei (SEI) - Chuyên DeFi
Vốn hóa thị trường: $1.4B
Thay đổi 1 năm: 7,283%
Sei là Layer-1 coins được thiết kế riêng cho DeFi với tập trung vào sổ lệnh tối ưu hóa. Công cụ khớp lệnh gốc giảm đáng kể độ trễ.
Quỹ Hệ sinh thái Sei tăng lên 120 triệu USD. Chiến lược tăng trưởng tập trung vào thị trường châu Á.
Cronos (CRO) - Sidechain Cosmos
Giá hiện tại: $0.09
Vốn hóa thị trường: $3.60B
Thay đổi 1 năm: -40.89%
Cronos xây dựng trên Cosmos SDK, được hỗ trợ bởi Crypto.com. Với hơn 200 dApps, hệ sinh thái phát triển nhanh mặc dù còn khá mới.
Cronos ID tăng cường danh tính số. Cronos Rollups là giải pháp mở rộng quan trọng.
Kava (KAVA) - Hybrid Cosmos-EVM
Giá hiện tại: $0.08
Vốn hóa thị trường: $82.74M
Thay đổi 1 năm: -84.06%
Kava kết hợp tính linh hoạt Cosmos SDK với tương thích EVM. Điều này cho phép các dApp Ethereum tận dụng Kava. TVL lên tới 250 triệu USD với hơn 110 dApps.
USDX stablecoin được chốt với USD. Kava 14 giới thiệu khả năng phát hành USDt trên Cosmos.
ZetaChain (ZETA) - Omnichain
Giá hiện tại: $0.07
Vốn hóa thị trường: $80.39M
Thay đổi 1 năm: -88.85%
ZetaChain là Layer-1 coins “omnichain” đầu tiên, kết nối và tương tác với bất kỳ blockchain nào. Cho phép chuyển giao tài sản, trao đổi dữ liệu và thực thi hợp đồng thông minh giữa các chuỗi.
Kết Luận: Layer-1 Coins Nào Để Chọn?
Mỗi Layer-1 coins có điểm mạnh riêng. Solana và Kaspa dẫn đầu về tốc độ. Bitcoin vẫn là kho lưu trữ giá trị. Ethereum thống trị DeFi. Polkadot và Cosmos giỏi tương tác đa chuỗi.
Sự đa dạng này là lành mạnh cho thị trường. Nhà đầu tư nên xem xét nhu cầu riêng, rủi ro chấp nhận được và tầm nhìn dài hạn khi chọn Layer-1 coins phù hợp với chiến lược của họ.
Trang này có thể chứa nội dung của bên thứ ba, được cung cấp chỉ nhằm mục đích thông tin (không phải là tuyên bố/bảo đảm) và không được coi là sự chứng thực cho quan điểm của Gate hoặc là lời khuyên về tài chính hoặc chuyên môn. Xem Tuyên bố từ chối trách nhiệm để biết chi tiết.
Layer-1 Công nghệ blockchain nào đáng theo dõi nhất trong năm 2025?
Layer-1 Là Gì? Tại Sao Quan Trọng?
Layer-1 blockchain chính là nền tảng chính của thế giới tiền điện tử - nơi xử lý các giao dịch, thực thi hợp đồng thông minh và đảm bảo an ninh của toàn mạng. Khác với giải pháp Layer-2 xây dựng trên nền tảng có sẵn, các blockchain Layer-1 là những mạng độc lập với cơ chế đồng thuận riêng, không phụ thuộc vào hệ thống khác.
Sức mạnh của Layer-1 coins nằm ở năng lực phi tập trung, minh bạch và an toàn. Mỗi giao dịch đều được ghi lại vĩnh viễn, không ai có thể độc lập kiểm soát mạng. Ngoài ra, các blockchain này hỗ trợ token gốc để xử lý phí giao dịch, staking và quản trị, tạo nên hệ thống kinh tế tự hoàn chỉnh.
Điểm Khác Biệt Giữa Các Layer-1 Coins
Không phải tất cả Layer-1 coins đều giống nhau. Mỗi blockchain có thiết kế độc đáo:
Về Tốc Độ: Solana (SOL) nổi bật với cơ chế Proof of History, đạt hàng trăm nghìn giao dịch mỗi giây. Kaspa (KAS) sử dụng GHOSTDAG cho phép xử lý khối nhanh tức thì. Ethereum (ETH) nhạt hơn nhưng đang cải thiện qua Layer-2 solutions.
Về An Ninh: Bitcoin (BTC) được xem là an toàn nhất nhờ mạng lưới phân tán rộng lớn. Polkadot (DOT) cung cấp an ninh chia sẻ giữa các parachain. Cosmos (ATOM) dùng giao thức IBC để kết nối an toàn các blockchain riêng biệt.
Về Tương Tác: ZetaChain (ZETA) là blockchain “omnichain” có thể kết nối bất kỳ Layer-1 nào. Kava (KAVA) kết hợp SDK của Cosmos với máy ảo EVM, tạo cầu nối giữa hai hệ sinh thái lớn.
Top Layer-1 Coins Đáng Chú Ý Hiện Nay
Solana (SOL) - Tốc Độ Đi Trước
Solana là một trong những Layer-1 coins nhanh nhất thế giới. Với Proof of History kết hợp Proof of Stake, mạng này xử lý giao dịch nhanh chóng với chi phí tối thiểu. Năm 2023-2024, hệ sinh thái SOL phát triển vọt với sự bùng nổ của memecoin (BONK), các giao thức staking thanh khoản như Marinade Finance, và thậm chí cả Solana Mobile Saga.
Jupiter trở thành trục DEX của Solana khi giới thiệu token JUP. Giao thức này khẳng định tầm quan trọng của Solana trong không gian DeFi.
Bitcoin (BTC) - Vua Layer-1
Bitcoin vẫn là Layer-1 coins có giá trị vốn hóa cao nhất. Là tiền điện tử phi tập trung đầu tiên ra mắt năm 2009, BTC không chỉ là phương tiện thanh toán mà còn kho lưu trữ giá trị - “vàng kỹ thuật số” nhờ nguồn cung hạn chế 21 triệu.
Năm 2023, Bitcoin Ordinals đã cách mạng hóa mạng bằng cách cho phép đúc NFT trực tiếp trên blockchain. Các sidechain và giải pháp Layer-2 như Stacks mở rộng khả năng hợp đồng thông minh, giải quyết hạn chế trước đây của Bitcoin.
Ethereum (ETH) - Ông Vua DeFi
Ethereum vẫn dẫn đầu về hệ sinh thái dApp với hơn 3,000 ứng dụng hoạt động. Sự chuyển đổi sang Proof of Stake năm 2022 không chỉ giảm tiêu thụ năng lượng mà còn mở đường cho những nâng cấp mới.
Hành trình Ethereum 2.0 tiếp tục với cải tiến Layer-2 solutions như Arbitrum, Optimism và các công nghệ rollup khác. Mục tiêu là giảm phí và tăng thông lượng giao dịch, một bước tiến quan trọng cho Layer-1 coins như Ethereum.
Avalanche (AVAX) - Consensus Sáng Tạo
Avalanche nổi bật nhờ cơ chế đồng thuận hạo phối hợp giữa Classical Consensus và Nakamoto, đạt finality dưới 2 giây. Năm 2023, C-Chain ghi nhận 3,07 triệu giao dịch, với các chữ khắc chiếm hơn 50%, dẫn đến phí giao dịch tăng đáng kể.
Sự hợp tác với J.P. Morgan trên blockchain Onyx cho thấy AVAX nhận được sự công nhận từ thế giới tài chính truyền thống.
Kaspa (KAS) - Tân Binh Lên Tiếng
Kaspa là Layer-1 coins mới nổi với tốc độ xử lý khối cao và finality tức thì. Sự chuyển sang Rust từ GoLang cho phép khai thác toàn bộ tiềm năng phần cứng hiện đại.
Năm 2023, KAS tăng hơn 1,800%, phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng. Các cải tiến để kích hoạt P2P giữa node lưu trữ mở rộng khả năng truy cập dữ liệu lịch sử.
BNB Chain (BNB) - Nền Tảng Dễ Tiếp Cận
BNB Chain (trước đây gọi là Binance Smart Chain) từ lâu được yêu thích nhờ chi phí thấp và tương thích EVM. Với hơn 1,300 dApps, hệ sinh thái phát triển nhanh chóng.
Việc đổi tên thành BNB Chain năm 2023 đánh dấu tầm nhìn rộng lớn hơn, nhấn mạnh chức năng DeFi, NFT và giải pháp Layer-2.
Polkadot (DOT) - Kết Nối Đa Chuỗi
Polkadot là Layer-1 coins cho phép các blockchain khác nhau tương tác mà không cần tin cậy trung gian. Sức mạnh nằm ở kiến trúc parachain và khả năng chia sẻ bảo mật.
Năm 2023, Polkadot 2.0 được công bố, hứa hẹn những cải tiến về khả năng mở rộng. Hoạt động stake tăng 49% nhờ Nomination Pools.
Cosmos (ATOM) - Hạ Tầng IBC
Cosmos xây dựng một “Internet of Blockchains” thông qua giao thức IBC. Điểm mạnh là cho phép các blockchain độc lập tương tác mà giữ chủ quyền.
Interchain Security được giới thiệu để bảo vệ các blockchain nhỏ hơn. Hoạt động trực tuyến tăng vọt với trung bình 500.000 giao dịch hàng ngày.
Internet Computer (ICP) - Tính Toán Phi Tập Trung
Internet Computer là Layer-1 coins với mục tiêu tái tạo Internet qua điện toán đám mây phi tập trung. Canisters có thể gọi HTTPS an toàn tới Web 2.0, mở rộng khả năng hợp đồng thông minh.
Tích hợp trực tiếp với Bitcoin cho phép các giao dịch xuyên blockchain đơn giản hóa.
Sui (SUI) - Hiệu Suất Cao
Sui là Layer-1 coins mới thiết kế cho hiệu suất cao, sử dụng ngôn ngữ Move. Sau mainnet, Sui đạt 65,8 triệu giao dịch trong một ngày.
zkLogin cách mạng hóa quyền truy cập dApps bằng tài khoản xã hội Web 2. Chương trình TurboStar thúc đẩy tăng trưởng dự án.
Aptos (APT) - Thực Thi Song Song
Aptos tập trung vào khả năng mở rộng qua thực thi song song. Với hơn 400 triệu USD tài trợ từ Tiger Global và PayPal Ventures, dự án được hỗ trợ mạnh mẽ.
Giao dịch thường xuyên đạt hàng trăm nghìn. Tích hợp Sushi và hợp tác với Coinbase Pay mở rộng hệ sinh thái.
Sei (SEI) - Chuyên DeFi
Sei là Layer-1 coins được thiết kế riêng cho DeFi với tập trung vào sổ lệnh tối ưu hóa. Công cụ khớp lệnh gốc giảm đáng kể độ trễ.
Quỹ Hệ sinh thái Sei tăng lên 120 triệu USD. Chiến lược tăng trưởng tập trung vào thị trường châu Á.
Cronos (CRO) - Sidechain Cosmos
Cronos xây dựng trên Cosmos SDK, được hỗ trợ bởi Crypto.com. Với hơn 200 dApps, hệ sinh thái phát triển nhanh mặc dù còn khá mới.
Cronos ID tăng cường danh tính số. Cronos Rollups là giải pháp mở rộng quan trọng.
Kava (KAVA) - Hybrid Cosmos-EVM
Kava kết hợp tính linh hoạt Cosmos SDK với tương thích EVM. Điều này cho phép các dApp Ethereum tận dụng Kava. TVL lên tới 250 triệu USD với hơn 110 dApps.
USDX stablecoin được chốt với USD. Kava 14 giới thiệu khả năng phát hành USDt trên Cosmos.
ZetaChain (ZETA) - Omnichain
ZetaChain là Layer-1 coins “omnichain” đầu tiên, kết nối và tương tác với bất kỳ blockchain nào. Cho phép chuyển giao tài sản, trao đổi dữ liệu và thực thi hợp đồng thông minh giữa các chuỗi.
Kết Luận: Layer-1 Coins Nào Để Chọn?
Mỗi Layer-1 coins có điểm mạnh riêng. Solana và Kaspa dẫn đầu về tốc độ. Bitcoin vẫn là kho lưu trữ giá trị. Ethereum thống trị DeFi. Polkadot và Cosmos giỏi tương tác đa chuỗi.
Sự đa dạng này là lành mạnh cho thị trường. Nhà đầu tư nên xem xét nhu cầu riêng, rủi ro chấp nhận được và tầm nhìn dài hạn khi chọn Layer-1 coins phù hợp với chiến lược của họ.