Gần đây tôi đã bị một quan điểm chạm vào: Nhà đầu tư tuân thủ quy tắc, cuối cùng thường trở thành người gánh chịu rủi ro hệ thống của thị trường. Câu này tôi đặc biệt cảm nhận sâu sắc.

Trong giới crypto đã lăn lộn nhiều năm, tôi đã gặp quá nhiều nhà đầu tư như vậy— trong công việc theo đúng trình tự thăng tiến, trong giao dịch theo xu hướng chung. Người khác nói nền tảng lớn nào đó ổn định thì all in, thấy các đồng coin chính chống giảm thì nắm giữ lớn, không dám phá vỡ "khung an toàn" đã định sẵn. Và rồi?

Hoặc gặp phải sự kiện đột ngột về thanh khoản của nền tảng, hoặc bị chính sách vĩ mô chính xác "thu hoạch", vốn bị giảm mạnh, còn phải giả vờ mọi thứ vẫn bình thường trước mặt gia đình. Những người này không phải là không cố gắng— họ nghiên cứu biểu đồ K đến sáng; cũng không phải là không cẩn trọng— họ không dám dùng đòn bẩy hợp đồng. Nhưng tại sao càng cẩn trọng lại càng dễ mắc sai lầm?

Chìa khóa nằm ở một rủi ro bị đánh giá thấp nghiêm trọng: Rủi ro hệ thống của thị trường crypto sẽ không tránh khỏi chỉ vì bạn quá bảo thủ. Nhiều người tin rằng "theo đám đông là an toàn", nhưng thực tế, sự đồng thuận lớn nhất trong giới crypto thường chính là "máy cắt cỏ" lớn nhất. Vụ bê bối của một sàn giao dịch lớn vài năm trước là ví dụ điển hình— nhiều nhà đầu tư vì lý do "thị trường đều dùng nền tảng này" mà đổ toàn bộ vốn vào. Kết quả là một cuộc khủng hoảng thanh khoản, khiến họ từ trung lưu trở thành nợ nần.

Đây không phải là xui xẻo, mà là cái bẫy tư duy. Bản chất của rủi ro hệ thống là: Khi tất cả mọi người đều làm cùng một việc, thì việc đó dễ gặp sai lầm nhất.