Cách tạo thu nhập thụ động từ đầu tư cổ phiếu: Hướng dẫn đầy đủ cho nhà đầu tư mới

Cổ phiếu trả cổ tức là gì và tại sao nó lại hấp dẫn

Đầu tư vào cổ phiếu trả cổ tức là một chiến lược được quan tâm khi thị trường chậm lại vì nó tạo ra dòng thu nhập ổn định giống như gửi tiết kiệm định kỳ, đồng thời mở ra cơ hội tăng giá trị vốn khi giá cổ phiếu tăng lên. Ngoài ra, nó còn giúp bạn trở thành một phần chủ sở hữu của công ty

Cổ phiếu trả cổ tức là chứng khoán của công ty có chính sách chia lợi nhuận đều đặn cho cổ đông. Việc trả cổ tức phụ thuộc vào lợi nhuận mà công ty đạt được hàng năm và sự phê duyệt của đại hội cổ đông. Tiền cổ tức này đến từ lợi nhuận của công ty, không phải từ vốn gốc

Ví dụ thực tế: Nếu công ty ABC công bố trả cổ tức 1.75 บาท/cổ phiếu và bạn sở hữu 10,000 cổ phiếu, bạn sẽ nhận được 17,500 บาท (trước thuế) miễn là bạn giữ cổ phiếu đến ngày đủ điều kiện nhận cổ tức (XD date)

Các loại hình trả cổ tức bạn cần biết

Các hình thức trả cổ tức

1. Tiền mặt (Cash Dividend)
Phương thức phổ biến nhất, bạn sẽ nhận tiền trực tiếp vào tài khoản ngân hàng, bị trừ thuế 10%

2. Cổ phiếu thưởng (Stock Dividend)
Công ty phát hành cổ phiếu mới thay vì trả tiền mặt. Cách này giúp công ty giữ tiền mặt nhưng làm tăng số lượng cổ phiếu trên thị trường, có thể làm giảm giá cổ phiếu

Thời điểm trả cổ tức

Cổ tức hàng năm: Trả một lần trong năm sau khi công ty lập báo cáo tài chính

Cổ tức tạm ứng: Một số công ty trả thêm giữa năm, có sự phê duyệt của ban giám đốc

Các chỉ số chính để chọn cổ phiếu trả cổ tức

Để phân tích xem cổ phiếu nào phù hợp với bạn, cần hiểu rõ 3 chỉ số sau

1. Chính sách trả cổ tức (Dividend Policy)

Mỗi công ty có chính sách riêng, ví dụ:

• INTUCH: trả cổ tức bằng lợi nhuận từ công ty con (100% lợi nhuận)
• PTT: trả ít nhất 25% lợi nhuận ròng

Chính sách này là khung chung về cách trả, tỷ lệ thực tế phải qua phê duyệt của cổ đông

2. Tỷ lệ chi trả cổ tức (Dividend Payout Ratio)

Cho biết phần trăm lợi nhuận công ty trả cho cổ đông

Công thức: (Cổ tức trên mỗi cổ phiếu ÷ Lợi nhuận ròng trên mỗi cổ phiếu) × 100

Ví dụ: Năm 2022, INTUCH trả cổ tức 4.72 บาท, EPS 3.28 บาท → tỷ lệ 144% (cho thấy trả từ lợi nhuận tích lũy)

PTT năm 2022 trả cổ tức 2 บาท, EPS 2.64 บาท → tỷ lệ 76%

3. Lợi tức cổ tức (Dividend Yield)

Cho biết phần trăm cổ tức so với số tiền bạn đã đầu tư

Công thức: (Cổ tức trên mỗi cổ phiếu ÷ Giá cổ phiếu) × 100

Ví dụ: INTUCH trả cổ tức 4.72 บาท, giá đóng cửa 72.75 บาท → Lợi tức = 6.5%

Nếu mua ở giá 50 บาท → Lợi tức = 9.44% (Chi phí thấp mang lại lợi nhuận cao hơn)

Chiến lược chọn cổ phiếu trả cổ tức đúng đắn

Những lỗi cần tránh

1. Chọn cổ phiếu có nền tảng vững mạnh

Cổ tức chỉ đến từ lợi nhuận, nếu công ty không thể duy trì lợi nhuận bền vững, cổ tức sẽ dừng lại. Bạn nên kiểm tra kết quả hoạt động 3-5 năm gần nhất

2. Tỷ lệ hợp lý, không quá thấp

Tỷ lệ cổ tức nên cao hơn lạm phát (thường ít nhất 2-3%) để giữ giá trị tiền của bạn

3. Tránh tỷ lệ quá cao bất thường

Cổ phiếu có tỷ lệ cổ tức trên 8-10% liên tục là hiếm, nếu gặp cần kiểm tra:

• Có phải trả một lần hay trong ngắn hạn
• Trả từ lợi nhuận tích lũy (sẽ hết)
• Cổ phiếu có thể rủi ro cao

4. Tính đều đặn của việc trả cổ tức là quan trọng

Xem lịch sử trả cổ tức, công ty trả đều đặn thể hiện sự ổn định tài chính

5. Chọn thời điểm mua phù hợp

Giá mua của bạn ảnh hưởng đến lợi nhuận từ cổ tức:

• Mua giá 5, trả cổ tức 1 = lợi tức 20%
• Mua giá 6, trả cổ tức 1 = lợi tức 16.7%

Chờ giá giảm về mức hợp lý trước khi mua sẽ giúp bạn có lợi nhuận cao hơn

Các bước mua cổ phiếu trả cổ tức: Bắt đầu thực sự

Bước 1 - Mở tài khoản với nhà môi giới

Cần giấy tờ:

• Bản sao CMND/CCCD
• Bản sao sổ ngân hàng
• Mẫu đăng ký mở tài khoản của nhà môi giới

Điều quan trọng: Đăng ký dịch vụ E-Dividend để cổ tức tự động chuyển vào tài khoản ngân hàng của bạn

Thời gian phê duyệt: 1-5 ngày làm việc

Bước 2 - Chuyển tiền đầu tư

Sau khi tài khoản được duyệt, chuyển tiền vào để làm vốn mua bán, sẵn sàng mua khi thấy cổ phiếu phù hợp

Bước 3 - Tìm kiếm và theo dõi cổ phiếu trả cổ tức

• Tạo danh sách theo dõi cổ phiếu trả cổ tức quan tâm
• Dùng biểu đồ kỹ thuật để đánh giá điểm vào tốt
• Tính toán giá hợp lý dựa trên phân tích cơ bản
• Chờ đến khi giá thấp hơn giá trị thực

Bước 4 - Theo dõi thông tin và thời điểm nhận cổ tức

• Đọc báo cáo tài chính hàng năm của công ty
• Chờ công bố kết quả họp cổ đông để xác nhận trả cổ tức
• Quan trọng nhất: Phải giữ cổ phiếu đến ngày không còn XD (Ex-Dividend Date) để được hưởng cổ tức

Lưu ý: Nếu mua trong ngày có XD thì không được nhận cổ tức, vì XD nghĩa là “Exclude Dividend” (không bao gồm cổ tức)

Bước 5 - Nhận cổ tức

• Cổ tức sẽ chuyển vào tài khoản ngân hàng trong vòng 1 tháng sau khi phê duyệt
• Số tiền này đã trừ thuế 10%
• Thuế này có thể khấu trừ khi bạn nộp tờ khai cuối năm

Các câu hỏi thường gặp

Phải mua trước ngày XD bao nhiêu ngày

Bạn có thể mua bất cứ lúc nào miễn là chưa đến ngày XD, bạn sẽ nhận cổ tức. Nếu mua trong ngày XD thì không nhận cổ tức

Làm sao xem cổ phiếu trả cổ tức

• Xem tỷ lệ Dividend Payout Ratio hoặc Dividend Yield trên website set.or.th
• Kiểm tra chỉ số SETHD gồm 30 cổ phiếu trả cổ tức cao nhất
• Phân tích khả năng sinh lợi của công ty

Thời điểm mua tốt nhất là khi nào

Muốn lợi nhuận cao nhất, nên mua khi giá cổ phiếu giảm trước khi công bố kết quả hoạt động, tránh mua sau khi có tin chia cổ tức vì thị trường có thể đã phản ứng tăng giá rồi

Tóm lại

Đầu tư vào cổ phiếu trả cổ tức là lựa chọn hợp lý cho những ai muốn thu nhập ổn định cùng cơ hội tăng giá trị vốn dài hạn. Quan trọng là chọn công ty có nền tảng vững mạnh, tỷ lệ chi trả hợp lý, và mua ở mức giá công bằng. Với kiến thức và kế hoạch cẩn thận, bạn có thể xây dựng danh mục cổ phiếu trả cổ tức mang lại dòng tiền ổn định