Giá Nickel có thể cân bằng vào năm 2026? Phân tích điểm chuyển biến của thị trường

Thị trường nickel bước vào năm 2026 với nhiều thử thách. Sau phần lớn năm 2025 chìm trong tình trạng ảm đạm gần mức US$15.000/tấn, kim loại này đang đối mặt với một thách thức cơ bản: đạt được cân bằng giữa nguồn cung dư thừa và nhu cầu giảm sút. Sự hội tụ của các yếu tố này đã tạo ra một điểm mốc quan trọng mà nhiều người xem là bước ngoặt cho sự phục hồi của giá cả.

Câu đố về nguồn cung: Cuộc chiến tranh giành sản lượng của Indonesia

Chính sách khai thác mỏ của Indonesia đang định hình hướng đi của nickel nhiều hơn bất kỳ yếu tố nào khác. Nhà sản xuất nickel lớn nhất thế giới đã theo đuổi chiến lược mở rộng mạnh mẽ, tăng sản lượng từ 800.000 MT năm 2019 lên 2,2 triệu MT vào năm 2024. Đầu năm 2025, chính phủ còn nâng hạn ngạch khai thác quặng nickel lên 298,5 triệu tấn ướt, tăng từ 271 triệu WMT của năm trước.

Hệ quả là ngay lập tức rõ ràng. Kho dự trữ trên Sàn giao dịch kim loại London (LME) đã tăng vọt lên 254.364 MT vào tháng 11 năm 2025—tăng 55% so với 164.028 MT đầu năm. Khi kho chứa đầy, giá cả bị ép xuống gần mức US$14.295, thử thách mức đáy lợi nhuận của các nhà luyện kim có chi phí thấp.

Hiện tại, Indonesia dường như đang xem xét lại cách tiếp cận của mình. Các báo cáo thị trường cho biết chính phủ đang xem xét cắt giảm sản lượng xuống còn khoảng 250 triệu MT vào năm 2026, giảm mạnh so với mục tiêu ban đầu là 379 triệu WMT. Đây là một tín hiệu quan trọng, mặc dù các quyết định cuối cùng vẫn còn chưa rõ ràng và các thông báo chính sách mới dự kiến sẽ còn tiếp tục.

Tuy nhiên, thậm chí cắt giảm sản lượng sâu hơn nữa cũng có thể không giải quyết được bài toán nan giải của nickel. Dự báo nguồn cung nickel toàn cầu sẽ vượt cầu khoảng 261.000 MT vào năm 2026. Nếu không có hành động phối hợp quốc tế—một kịch bản nhiều người cho là khó xảy ra—thì các điều chỉnh về phía cung chỉ riêng lẽ sẽ không đủ để cân bằng thị trường. Các nhà quan sát ngành nhận định rằng giá cần duy trì trên mức US$20.000 để cải thiện lợi nhuận cho nhà sản xuất một cách rõ rệt, điều này có vẻ ngoài tầm với trong điều kiện thị trường hiện tại.

Gió ngược về nhu cầu: Câu hỏi về thép không gỉ và pin

Sử dụng chính của nickel—sản xuất thép không gỉ—đang gặp khó khăn về cấu trúc. Hơn 60% tiêu thụ nickel toàn cầu chảy vào lĩnh vực này, nhưng nhu cầu nhà ở của Trung Quốc, vốn thúc đẩy phần lớn tiêu thụ này, vẫn còn trì trệ. Doanh số bán bất động sản tháng 11 năm 2025 giảm 36% so với cùng kỳ năm trước, trong 11 tháng đầu năm giảm 19%. Nếu không có sự phục hồi thực chất của thị trường bất động sản, nhu cầu thép không gỉ có khả năng sẽ tiếp tục ảm đạm.

Lĩnh vực pin EV, từng được xem là động lực tăng trưởng của nickel, cũng đang phát triển theo những hướng bất ngờ. Các nhà sản xuất lớn như Contemporary Amperex Technology và các công ty khác ngày càng chuyển sang sử dụng công thức lithium-iron-phosphate (LFP) thay vì các hợp chất truyền thống như nickel-mangan-cobalt. Các tiến bộ mới trong công nghệ LFP đã thu hẹp khoảng cách về hiệu suất, với các xe mới đạt phạm vi hơn 750 km trong khi chi phí sản xuất thấp hơn và an toàn hơn.

Dữ liệu cho thấy câu chuyện rõ ràng: nhu cầu pin nickel chỉ tăng 1% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi nhu cầu pin LFP tăng 7%. Ngoài ra, các thị trường EV phương Tây cũng đang đối mặt với các gió ngược riêng. Việc Mỹ loại bỏ khoản tín dụng thuế EV vào tháng 9 đã gây ra sự sụt giảm 46% doanh số EV tại Mỹ so với quý 4 năm 2025 so với quý 3. Ford Motor đã phải giảm quy mô kế hoạch EV của mình với khoản ghi giảm trị giá 19,5 tỷ USD, và EU đã từ bỏ lệnh cấm động cơ đốt trong vào năm 2035—những chính sách đảo ngược này làm giảm triển vọng nhu cầu về các kim loại pin, trong đó có nickel.

Triển vọng giá: Điều hướng các thách thức cấu trúc

Các dự báo đồng thuận cho rằng giá nickel sẽ chịu áp lực giảm liên tục trong suốt năm 2026. Các nhà phân tích dự đoán mức trung bình khoảng US$15.250 trong năm, với khả năng giá khó giữ trên mức US$16.000 do tình trạng dư thừa liên tục. Triển vọng của Ngân hàng Thế giới cũng phù hợp, dự báo giá trung bình là US$15.500 cho 2026 và US$16.000 cho 2027. Các dự báo của Nornickel về dư thừa kim loại đã tinh chế khoảng 275.000 MT trong năm 2026 càng củng cố bối cảnh giảm giá này.

Để giá có thể tăng trưởng thực sự, cần có các gián đoạn nguồn cung bất ngờ hoặc nhu cầu tăng trưởng vượt xa các dự báo hiện tại trong cả lĩnh vực thép không gỉ và pin. Nếu không có các yếu tố kích hoạt như vậy, khả năng phục hồi của nickel trong ngắn hạn có vẻ đang thu hẹp lại thay vì mở ra.

Bối cảnh rộng hơn: Các chính sách thay đổi quan trọng

Khung chính sách của Indonesia vẫn đang tiếp tục phát triển. Việc chuyển từ mức phí bản quyền cố định 10% sang các mức phí linh hoạt từ 14-18% (dựa trên mức giá), cùng với việc rút ngắn thời hạn giấy phép khai thác từ ba xuống còn một năm, cho thấy ý định của chính phủ trong việc kiểm soát chặt chẽ hơn. Các cơ chế này cung cấp cho chính phủ khả năng linh hoạt điều chỉnh sản lượng phù hợp với điều kiện thị trường, mặc dù hiệu quả của chúng vẫn còn cần phải thử nghiệm.

Câu hỏi then chốt đối với nickel năm 2026 là liệu các bên tham gia thị trường có tự nguyện hạn chế nguồn cung hay không, hay giá sẽ chỉ đơn thuần giảm dần cho đến khi lợi ích kinh tế của nhà sản xuất buộc phải điều chỉnh. Lịch sử cho thấy khả năng cao hơn là kịch bản thứ hai—một kết quả đau đớn nhưng cuối cùng rõ ràng cho ngành.