Lịch sử biến động của đồng euro trong mười năm: Từ đáy phục hồi đến khủng hoảng năng lượng, nhà đầu tư nên phân bổ như thế nào?

Một câu chuyện tiền tệ “từ cao xuống thấp rồi phản bội”

Đồng euro, dự trữ ngoại hối lớn thứ hai toàn cầu, kể từ khi lưu hành năm 2002, đã trải qua gần 20 năm biến động dữ dội. Từ đỉnh cao lịch sử 1.6038 vào năm 2008, trong cuộc khủng hoảng tài chính, đến đáy 0.9536 vào tháng 9 năm 2022, chu kỳ dài này phản ánh sự lên xuống của kinh tế châu Âu, các điều chỉnh chính sách, cũng như sự định hình lại của cục diện kinh tế toàn cầu.

Nhiều nhà đầu tư tò mò: Trong vòng mười năm, đồng euro đã trải qua những bước ngoặt nào? Trong tương lai còn có cơ hội đầu tư không? Bài viết này sẽ giải đáp từng câu hỏi dựa trên dữ liệu và các sự kiện lịch sử.

2008: Khủng hoảng tài chính phá vỡ giấc mơ tăng giá của đồng euro

Tháng 7 năm 2008, đồng euro so với đô la Mỹ leo lên đỉnh lịch sử 1.6038, nhưng sau đó đã bước vào một chu kỳ giảm giá kéo dài mười năm.

Sự chuyển biến này bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng tín dụng dưới chuẩn của Mỹ gây ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tác động lúc đó không chỉ giới hạn ở Mỹ mà nhanh chóng lan rộng sang toàn bộ hệ thống tài chính châu Âu:

Sụp đổ tài sản ngân hàng và đứt gãy chuỗi tín dụng — Các tổ chức tài chính lớn chịu thiệt hại lớn do lộ rõ các khoản cho vay dưới chuẩn liên quan đến các sản phẩm tín dụng phụ. Sau khi Lehman Brothers sụp đổ, lo ngại rủi ro đối thủ bao trùm thị trường, các ngân hàng siết chặt cho vay, doanh nghiệp và người tiêu dùng rơi vào khó khăn về tài chính, hoạt động kinh tế nguội lạnh.

Thâm hụt ngân sách tăng cao — Các quốc gia trong khu vực đồng euro đưa ra các gói kích thích để đối phó với suy thoái, dẫn đến nợ công tăng mạnh, áp lực lên xếp hạng tín dụng dài hạn.

Tình thế tiến thoái lưỡng nan của Ngân hàng Trung ương châu Âu — Đối mặt với mùa đông kinh tế bất ngờ, ECB cắt giảm lãi suất và bắt đầu nới lỏng định lượng, tạm thời ổn định thị trường nhưng cũng gieo mầm cho đồng euro mất giá.

Ảnh hưởng của khủng hoảng nợ châu Âu — Không lâu sau khủng hoảng tài chính, các quốc gia như Hy Lạp, Ireland, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý xuất hiện các vấn đề nợ (gọi là “Eurozone 5 quốc gia heo”). Các nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu cơ chế vận hành của khu vực đồng euro còn tồn tại được bao lâu?

Các yếu tố này cộng hưởng khiến dòng vốn quốc tế chảy về Mỹ, bắt đầu một chu kỳ giảm giá dài của đồng euro.

2017: Từ quá bán, cơ hội phản hồi xuất hiện

Tháng 1 năm 2017, đồng euro giảm xuống 1.034 so với đô la Mỹ rồi bật lên, mở đầu cho một năm phục hồi dài.

Chín năm giảm giá đã khiến đồng euro rơi vào trạng thái quá bán nghiêm trọng — so với đỉnh cao năm 2008, đồng euro đã giảm hơn 35%. Sự phản hồi này không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp:

Hiệu quả chính sách bắt đầu rõ rệt — Nhiều năm duy trì lãi suất âm và nới lỏng định lượng của ECB cuối cùng bắt đầu phát huy tác dụng, dữ liệu kinh tế khu vực đồng euro có dấu hiệu chuyển biến tích cực: tỷ lệ thất nghiệp cuối 2016 giảm xuống dưới 10%, chỉ số PMI ngành sản xuất vượt 55, cho thấy kinh tế đang ấm lên.

Rủi ro chính trị được giải tỏa — Kết quả các cuộc bầu cử lớn tại Pháp và Đức đầu năm 2017 giúp thị trường thở phào, nhà đầu tư cho rằng các phe thân châu Âu lên nắm quyền sẽ củng cố sự hội nhập của khu vực đồng euro. Đồng thời, việc bắt đầu đàm phán Brexit và các cuộc đàm phán ban đầu đã giảm bớt lo ngại cực đoan về “tan rã Liên minh châu Âu”.

Chính sách không chắc chắn của Mỹ — Chính sách của Trump khi lên nắm quyền mang lại nhiều biến số, khiến một phần dòng vốn chảy vào các tài sản an toàn hơn là đồng euro.

Tổng thể, các yếu tố tiêu cực đã được thị trường tiêu hóa đầy đủ, bắt đầu định giá lại đồng euro.

2018: Phản hồi bị cản trở, nhiều yếu tố gây áp lực trở lại

Tháng 2 năm 2018, đồng euro tạm thời tăng lên 1.2556, mức cao nhất trong ba năm, nhưng sau đó liên tục giảm.

Dù phản hồi kéo dài khoảng một năm, cuối cùng đồng euro vẫn bị các lực lượng cản trở:

Chu kỳ tăng lãi suất của Mỹ bắt đầu — Fed bắt đầu tăng lãi suất từ năm 2018, chỉ số USD mạnh lên, gây áp lực trực tiếp lên đồng euro.

Kinh tế khu vực đồng euro giảm đà — Tốc độ tăng trưởng 3.1% trong quý 4 năm 2017 đạt đỉnh, sau đó chậm lại, PMI ngành sản xuất từ mức cao 60 giảm xuống, phản ánh chu kỳ kinh tế chuyển đổi.

Khủng hoảng chính trị Ý — Các bất đồng trong chính phủ liên minh do Movimento 5 Stelle và Liên minh Bắc đã gây ra bất ổn chính trị rõ rệt, làm giảm niềm tin nhà đầu tư.

Nhiều yếu tố tiêu cực cộng hưởng khiến đồng euro lại rơi vào xu hướng giảm.

Tháng 9 năm 2022: Khủng hoảng năng lượng đẩy đồng euro xuống mức thấp nhất 10 năm

Tháng 9 năm 2022, đồng euro so với đô la Mỹ giảm xuống 0.9536, mức thấp nhất trong 20 năm, rồi mới bắt đầu hồi phục dần.

Điểm thấp cực đoan này xuất hiện sau cuộc chiến Nga-Ukraine gây ra khủng hoảng năng lượng:

Giá năng lượng mất kiểm soát — Nguồn cung khí đốt tự nhiên và dầu mỏ của Nga bị gián đoạn, khiến giá năng lượng châu Âu tăng vọt trong nửa đầu năm, đẩy lạm phát lên mức cao kỷ lục, chi phí doanh nghiệp tăng vọt, dự báo suy thoái kinh tế gia tăng, đồng USD trở thành nơi trú ẩn an toàn.

Tâm lý phòng ngừa rủi ro tăng cao — Trong giai đoạn đầu chiến tranh, bất ổn địa chính trị khiến nhà đầu tư điều chỉnh danh mục lớn, dòng vốn đổ vào các tài sản an toàn như USD.

Dấu hiệu đảo chiều xuất hiện — Khi tình hình chiến sự dần ổn định, chuỗi cung ứng năng lượng được điều chỉnh, giá dầu khí quốc tế giảm trong nửa cuối 2022, khủng hoảng năng lượng châu Âu giảm bớt, chi phí doanh nghiệp giảm. Đồng thời, các lần tăng lãi suất của ECB vào tháng 7 và tháng 9 đã chấm dứt thời kỳ lãi suất âm kéo dài 8 năm, gửi tín hiệu thắt chặt chính sách, hỗ trợ đồng euro.

Trong 5 năm tới: Đánh giá cơ hội đầu tư vào euro

Để xác định liệu đồng euro có đáng để đầu tư trong 5 năm tới hay không, cần chú ý đến ba yếu tố chính:

Tiềm năng tăng trưởng kinh tế — Tỷ lệ thất nghiệp giảm liên tục là tín hiệu tích cực, nhưng tốc độ tăng trưởng gần như bằng 0, các ngành công nghiệp già cỗi, và tình hình địa chính trị bình thường hóa đang hạn chế động lực. Gần đây, PMI ngành sản xuất giảm xuống dưới 45, dự báo triển vọng kinh tế trong nửa năm tới khá ảm đạm.

Chính sách của các ngân hàng trung ương phân hóa — Khi Fed bắt đầu kỳ vọng nới lỏng chính sách, giảm lãi suất vào cuối 2023, ECB vẫn còn thận trọng trong việc kết thúc chu kỳ tăng lãi suất. Mặc dù lãi suất euro thấp hơn USD, duy trì lãi suất cao hơn có thể thúc đẩy đồng euro mạnh lên. Theo các chu kỳ giảm lãi suất trước đây của Mỹ, chỉ số USD thường giảm rõ rệt trong vòng 3 đến 5 năm, điều này sẽ có lợi trung hạn cho euro.

Xu hướng kinh tế toàn cầu — Nếu kinh tế toàn cầu khởi sắc, nhu cầu hàng hóa của khu vực euro tăng, khả năng đồng euro tăng giá sẽ cao hơn; ngược lại, dòng vốn có thể chảy trở lại Mỹ.

Bốn công cụ đầu tư vào euro so sánh

Tùy theo phong cách đầu tư và quy mô vốn, nhà đầu tư có thể lựa chọn các phương thức tham gia khác nhau:

Tài khoản ngoại hối ngân hàng — Thanh khoản tốt, nhưng có thể bị hạn chế về hạn mức, và thường chỉ mua vào (long) chứ không bán ra (short).

Nhà môi giới ngoại hối quốc tế — Cung cấp đòn bẩy và giao dịch hai chiều, phù hợp với nhu cầu phòng hộ, nhà đầu tư nhỏ và giao dịch ngắn hạn, nhưng cần chú ý đến tính hợp pháp của nền tảng.

Dịch vụ ngoại hối của công ty chứng khoán — Kết hợp với đầu tư chứng khoán, thuận tiện cho nhà đầu tư trong nước, nhưng phạm vi lựa chọn hạn chế.

Sàn giao dịch hợp đồng tương lai — Cung cấp hợp đồng tiêu chuẩn, minh bạch cao, phù hợp với các nhà đầu tư có quy mô lớn và chuyên nghiệp, nhưng yêu cầu hiểu biết thị trường cao hơn.

Kết luận

Tổng hợp phân tích trên, chu kỳ 10 năm của đồng euro phản ánh các biến động lớn của kinh tế toàn cầu. Trong nửa đầu năm 2024, đồng euro vẫn có khả năng yếu hơn, nhưng nếu Mỹ đúng lịch trình giảm lãi suất và không xảy ra khủng hoảng tài chính lớn, đồng euro rất có thể sẽ lấy lại đà tăng, cho đến khi Ngân hàng Trung ương châu Âu giảm lãi suất mạnh.

Trong 5 năm tới, rủi ro lớn nhất là các sự kiện địa chính trị leo thang. Nếu xảy ra khủng hoảng lớn, dòng vốn sẽ chảy về Mỹ, USD sẽ hưởng lợi còn euro sẽ bị áp lực.

Khuyến nghị đầu tư: Theo dõi sát sao các dữ liệu kinh tế của Mỹ và khu vực euro, các chính sách của ngân hàng trung ương, cũng như biến động quốc tế để nắm bắt cơ hội chu kỳ của đồng euro.