Điện toán lưu trữ phi tập trung luôn là một trong những thách thức cốt lõi của hạ tầng Web3. Chúng ta thường thấy hai cực đoan: một bên là các ông lớn lưu trữ đám mây truyền thống như AWS, Google Cloud, giá rẻ, dễ sử dụng nhưng đầy rẫy rủi ro kiểm duyệt và nguy cơ điểm thất bại đơn lẻ; bên kia là các dự án tiên phong như Filecoin, Arweave, hứa hẹn phi tập trung nhưng do nhân số sao chép cao dẫn đến chi phí đắt đỏ, tỷ lệ chuyển đổi người dùng vẫn chưa cao.

Hệ sinh thái Sui đang cố gắng phá vỡ thế bế tắc này. Đây là dự án độc lập được Mysten Labs (đội ngũ cốt lõi của chuỗi khối Sui) ươm tạo, thiết kế đặc biệt cho lưu trữ dữ liệu phi cấu trúc khối lượng lớn — video, hình ảnh, bộ dữ liệu huấn luyện AI, media NFT, lịch sử trên chuỗi, những dữ liệu mà các chuỗi khối truyền thống khó có thể chứa đựng.

Điểm đổi mới cốt lõi của Walrus nằm ở việc xem dữ liệu như tài nguyên có thể lập trình trên chuỗi. Đây không chỉ là một công cụ tải lên, mà còn biến "blob" (khối dữ liệu) thành các đối tượng trên chuỗi có thể kết hợp, có thể thương mại hóa, có thể xác thực. Nói đơn giản, sau khi dữ liệu của bạn được lưu trữ, nó có thể lưu thông giữa các DApp khác nhau, tạo ra giá trị kinh tế, và được xác nhận tính toàn vẹn. Điều này hoàn toàn không thể làm được với các giải pháp lưu trữ truyền thống.

Về mặt kỹ thuật, Walrus sử dụng thuật toán mã hóa Red Stuff như một đột phá cốt lõi. So với thiết kế sao chép cao của Filecoin, Red Stuff thông qua mã hóa dư thừa dữ liệu hiệu quả hơn, giảm đáng kể chi phí lưu trữ, đồng thời đảm bảo khả năng truy cập dữ liệu. Điều này có ý nghĩa gì? Có nghĩa là mô hình kinh tế lưu trữ thực sự trở nên khả thi — không còn là trò chơi chỉ dành cho các nhà đầu tư lớn.

Về phạm vi ứng dụng, Walrus có thể phục vụ nhiều lĩnh vực. Các dự án AI cần lưu trữ lượng lớn dữ liệu huấn luyện — Walrus có thể. Các nền tảng NFT cần lưu trữ vĩnh viễn media độ phân giải cao — Walrus làm được. Các DAO cần lưu trữ lâu dài các ghi chép quản trị — vẫn phù hợp. Thậm chí dữ liệu lịch sử của chính blockchain cũng có thể được lưu trữ ngoài chuỗi thực sự và xác thực trên chuỗi qua Walrus.

$WAL token trong hệ sinh thái này không chỉ là công cụ quản trị, mà còn trực tiếp thúc đẩy sự tham gia của các thành viên mạng lưu trữ — các nhà cung cấp lưu trữ thông qua vận hành node, cung cấp dung lượng lưu trữ để nhận thưởng bằng token. Điều này tương tự như logic của Filecoin, nhưng nhờ hiệu quả của mã hóa Red Stuff, mô hình kinh tế toàn hệ thống trở nên bền vững hơn.

Sau khi mainnet ra mắt vào năm 2025, Walrus nhanh chóng thu hút được một số sự chú ý, đang kiểm chứng xem thị trường có thực sự cần một giải pháp như vậy hay không. Các yếu tố then chốt là: chi phí người dùng so với Filecoin có thực sự thấp hơn không? Cam kết khả dụng dữ liệu có đủ mạnh không? Hệ sinh thái ứng dụng có thể mở rộng nhanh không? Những yếu tố này quyết định liệu nó có thể trở thành hạ tầng nền tảng quan trọng của Sui và cả hệ sinh thái lưu trữ Web3 nói chung hay không.