Bốn câu chuyện định hình thị trường crypto 2025: Từ hiệu ứng chính trị đến cuộc cách mạng tài chính

Năm 2025 sắp kết thúc, đó là một năm đầy biến động cho thế giới tiền mã hóa. Nếu phải dùng bốn từ khóa để tóm tắt toàn bộ hành trình này, chúng ta sẽ thấy một bức tranh rất khác với những kỳ vọng ban đầu. Không phải cứ là “thị trường tăng” hay “thị trường giảm” đơn giản, mà là một cuộc dao động phức tạp giữa chính sách, xu hướng công nghệ, và tâm lý nhà đầu tư toàn cầu.

Mùa xuân: Khi Trump trở thành biểu tượng của crypto

Tháng 1 đánh dấu một mốc lịch sử—Donald Trump chính thức nhậm chức Tổng thống Mỹ. Tín hiệu này lan rộng ngay lập tức đến thị trường tiền mã hóa, và không phải chỉ qua chính sách. Chính bản thân Trump cũng tham gia vào cuộc chơi bằng cách phát hành TRUMP token, một “meme coin” mang tên của chính mình.

Mức vốn hóa TRUMP bắt đầu từ con số khiêm tốn 4 tỉ USD, nhưng nhanh chóng tăng vọt lên 10, 30, rồi cuối cùng vượt 80 tỉ USD trong vòng chưa đầy một tháng. Không ít nhà đầu tư, đặc biệt là những người chơi meme coin có kinh nghiệm, đã kiếm được lợi nhuận khổng lồ từ đợt tăng này—có những người lãi hơn 20 triệu USD chỉ từ một số tiền đầu tư ban đầu nhỏ.

Ngay ba ngày trước khi Trump nhậm chức, BTC tiến sát ngưỡng 100,000 USD. Rồi vào ngày 20/1, sau một tháng nữa, BTC phá đỉnh lịch sử mới, đạt 109,800 USD. Lúc đó, mọi người xem Trump là “Tổng thống crypto vô song”.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều là tin tốt. Bên cạnh lợi ích từ các chính sách thân thiện crypto—như thay Chủ tịch SEC, bổ nhiệm những nhân vật ủng hộ crypto vào các vị trí chủ chốt—Trump cũng mang đến những rắc rối. Các dự án crypto liên quan đến gia đình ông, như token MELANIA của phu nhân hay LIBRA của nhóm ủng hộ, đều gây tranh cãi.

Trên Polymarket, một sự kiện đặc biệt xảy ra: dự đoán “Trump sẽ xây dựng dự trữ chiến lược Bitcoin trong 100 ngày đầu” cuối cùng bị phán quyết là “Không”. Lý do? Quy tắc sự kiện xác định rằng tài sản tịch thu không tính là “dự trữ BTC”. Quyết định này khiến nhiều người thất vọng, nhưng cũng tạo ra cơ hội cho những “cá voi” có thông tin trước để lãi bộn tiền qua giao dịch phái sinh trên Hyperliquid.

Quý 1 cũng chứng kiến nhiều sự kiện “lịch sử”. Hyperliquid phát hành airdrop lớn nhất năm, tạo sốt cho cộng đồng on-chain. Đáng lo ngại, một cuộc tấn công từ nhóm hacker Lazarus Group khiến một sàn giao dịch lớn mất hơn 1.5 tỉ USD tài sản. Ethereum Foundation cũng gặp phải những chỉ trích và thay đổi nhân sự lãnh đạo.

Mùa hè: Sự nổi lên của công ty kho bạc và cơn sốt stablecoin

Đầu tháng 4, Trump tuyên bố khởi động “cuộc chiến thương mại” với các tuyên bố tăng thuế. Kết quả là một “Thứ Hai đen tối”—vốn hóa thị trường chứng khoán Mỹ mất hơn 6 nghìn tỉ USD trong một tuần. Các “tập đoàn công nghệ” như Apple, Google cũng chứng kiến giá trị của mình giảm hơn 1.5 nghìn tỉ USD.

Thị trường crypto không thoát khỏi cơn gió mạnh này. BTC rớt dưới 80,000 USD, thấp nhất ở 77,000 USD. ETH chạm mức 1,540 USD—mức thấp nhất kể từ tháng 10/2023. Tổng vốn hóa crypto giảm xuống 2.6 nghìn tỉ USD, mất hơn 9% trong một ngày.

Nhưng sau cơn sụp đổ lại là cơ hội. Từ giữa tháng 5, một xu hướng mới bắt đầu: công ty kho bạc DAT (Digital Asset Treasury). Sharplink, một công ty truyền thống chuyển sang niêm yết, trở thành “công ty kho bạc ETH niêm yết đầu tiên”. Sau đó, Tom Lee và công ty Bitmine cũng tham gia cuộc chơi này.

Cho đến khi viết bài, hơn 70 công ty kho bạc ETH đã được niêm yết. Ba công ty hàng đầu là:

• Bitmine (BMNR) với 3.86 triệu ETH
• Sharplink (SBET) với 860,000 ETH
• ETH Machine (ETHM) với 490,000 ETH

Lượng ETH của ba công ty này vượt xa số lượng mà Ethereum Foundation đang nắm giữ (chưa đến 230,000 ETH). Các công ty kho bạc SOL, BNB và các altcoin khác cũng mọc lên nhanh chóng, giá cổ phiếu dao động như tàu lượn.

Trong lúc đó, stablecoin trở thành nhân vật chính của thị trường. IPO của Circle trên sàn Mỹ được xem là một mốc, mở đường cho sự công nhận của stablecoin ở mức độ “peer-to-peer digital currency” của chính quyền Mỹ. JD.com, Ant Group và nhiều ông lớn internet khác cũng công khai bày tỏ ý định tham gia cuộc đua stablecoin.

Tuy nhiên, sau giai đoạn FOMO ban đầu, những công ty kho bạc DAT đã phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt. Nhiều công ty ghi nhận lỗ hàng tỉ USD, và vốn hóa thị trường của chúng thậm chí còn thấp hơn giá trị tài sản tiền mã hóa mà chúng đang nắm giữ.

Mùa thu: Cuộc cách mạng của token hóa tài sản

Quý 3 là mùa của “token hóa cổ phiếu”—một xu hướng mà trước đây chỉ được coi là một vơi tham vọng của thế giới crypto. Một nền tảng giao dịch token hóa cổ phiếu Mỹ bắt đầu được giới thiệu thông qua các sàn giao dịch crypto, cho phép nhà đầu tư giao dịch các cổ phiếu như AAPL, TSLA, NVDA trực tiếp trên blockchain.

Điều này được xem là “kilomet cuối cùng” trong hành trình kết nối DeFi và TradFi. Các ông lớn tài chính truyền thống, bao gồm cả Nasdaq, cũng bắt đầu thức tỉnh và đề xuất các giải pháp giao dịch token hóa cổ phiếu của riêng họ với SEC.

Đồng thời, thị trường cũng chứng kiến những đợt “rồng cuối” về kiếm tiền:

Một là cuộc chiến Perp DEX on-chain tiếp tục nóng lên. Một nền tảng từ hệ sinh thái BNB Chain đã thực hiện một cú “bơm giá” cực mạnh, tạo ra thêm những “nhà giàu mới” cho ngành, nhưng cũng khiến nhiều người “bán non” mất hàng triệu USD.

Hai là sự bùng nổ của một vài dự án stablecoin. Một blockchain stablecoin được CEO của một công ty stablecoin hàng đầu ủng hộ, đã tổ chức một chương trình gửi tiết kiệm với lợi tức airdrop khổng lồ. Có những người gửi 1 USD và nhận được airdrop trị giá hơn 9,000 USD—lợi suất hơn 900 lần. Một dự án khác, dự án crypto của nhóm ủng hộ Trump, với stablecoin USD1, đã khiến những người mua ở giá công khai 0.05 USD, 0.15 USD lãi tối đa 6 lần.

Nhưng như câu nói của Zweig: “Mọi quà tặng của số phận đều đã được định giá ngầm”. Giá cả của những “quà tặng” này là những đợt sụp đổ sau đó. Giá của các token này giảm 90%, 50% so với đỉnh, khiến những người tham gia muộn cảm thán.

Mùa đông: Cuộc thanh lý kinh hoàng và sự phục hồi

Đầu tháng 10, BTC đạt đỉnh 126,000 USD. Mọi người kỳ vọng tháng 10 (“Uptober”) sẽ tiếp tục tăng, nhưng ngày 11/10 đánh dấu một “cuộc thanay lý sử thi”.

Nguyên nhân: Trump tuyên bố sẽ tăng thuế 100%. Chỉ số sợ hãi tăng vọt. Ba chỉ số chứng khoán Mỹ đều giảm sâu—Nasdaq giảm gần 3.5%, S&P 500 giảm 2.7%, Dow Jones giảm 1.9%.

Thị trường crypto gặp sự cố hệ thống, tâm lý mong manh. BTC rớt xuống 101,516 USD (giảm 16% trong 24h), ETH xuống 3,400 USD (giảm 22%), SOL giảm 31.83%. Các altcoin sụp đổ nặng hơn.

Quy mô thanh lý ước tính từ 30 tới 40 tỉ USD—lớn hơn những sự kiện sụp đổ trước đó như 3/12, 5/19, 9/4.

Nhưng như thường lệ, rủi ro luôn đi kèm cơ hội. Không ít nhà giao dịch lợi dụng sự hỗn loạn để kiếm hàng trăm triệu, dù đó là bắt đáy hay giao dịch phái sinh đòn bẩy cao.

Khi Trump lại rút lui (theo kiểu “TACO”—Trump Always Chicken Out), thị trường bắt đầu phục hồi chậm chạp. Nhiều trader mất phần lớn tài sản, một số gục ngã và rời khỏi thị trường.

Chính trong hoàn cảnh tăm tối này, các nền tảng dự đoán thị trường bắt đầu tỏa sáng. Polymarket và Kalshi trở thành những điểm nóng duy nhất của thị trường.

Định giá của Kalshi tăng lên 11 tỉ USD sau vòng gọi vốn do Paradigm dẫn đầu với 1 tỉ USD. Polymarket sau vòng gọi vốn 2 tỉ USD do một tập đoàn tài chính lớn dẫn đầu, đang tìm kiếm vòng gọi vốn mới với định giá 12 tới 15 tỉ USD.

Polymarket, nền tảng đã thành công dự đoán Trump thắng cử Tổng thống Mỹ, lại trở thành tâm điểm quan tâm của thị trường.

Kết luận: Xu hướng mainstream hóa vẫn tiếp tục

Bốn mùa của năm 2025 cho thấy một bức tranh phức tạp về sự tiến hóa của ngành crypto. Không phải chỉ là chuyên môn hóa, mà là sự hòa nhập của crypto vào hệ thống tài chính chính thống.

Chính sách Mỹ và các tập đoàn tài chính truyền thống vẫn quyết định phần lớn hướng đi. Những người tham gia thị trường chỉ có thể bám sát dòng chảy, nhìn kỹ tình hình, và hy vọng tìm được “kho báu” của riêng mình trong cuộc chơi này.