Davos Showdown: Cuộc tranh luận về dân chủ, stablecoin, và tiêu chuẩn Bitcoin

Trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ, một cuộc tranh luận sôi nổi đã nổi lên không chỉ về công nghệ mà còn về câu hỏi căn bản: nền dân chủ trong thế giới tài chính số hóa là gì? Cuộc tranh luận nóng bỏng nhất diễn ra giữa Giám đốc điều hành Coinbase, Brian Armstrong, và Thống đốc Ngân hàng Pháp François Villeroy de Galhau, nơi hai nhân vật này giữ vững các nguyên tắc của mình về cách các nền tảng crypto và các ngân hàng trung ương nên thích nghi trong thời đại mới. Trong khi ban tổ chức ban đầu hướng tới việc xác định blockchain và token hóa, thì trái tim thực sự của cuộc thảo luận đã trở thành một cuộc tranh luận về dân chủ, chủ quyền và ai nên đặt ra các quy tắc điều chỉnh.

Cuộc tranh luận về lợi suất stablecoin: Giữa dân chủ và cạnh tranh toàn cầu

Nền tảng chính của xung đột là câu hỏi đơn giản: liệu stablecoin có nên trả lãi không? Đối với Armstrong, đây là vấn đề của cạnh tranh công bằng và dân chủ trên thị trường. Ông đã nêu ra ba luận điểm chính: thứ nhất, người tiêu dùng nên kiếm được lãi cao hơn trên khoản tiết kiệm của họ, và không có lý do gì các stablecoin tư nhân không thể cung cấp lợi suất như các sản phẩm tài chính truyền thống.

“Điều này mang lại lợi ích lớn hơn cho người tiêu dùng. Người ta nên kiếm được nhiều hơn từ số tiền của họ,” Armstrong nói. Thứ hai, ông đề cập đến vấn đề cạnh tranh toàn cầu và rủi ro đối với Hoa Kỳ. Ông đã nói về các CBDC của Trung Quốc sẽ trả lãi, và các stablecoin offshore hiện có mà Hoa Kỳ không kiểm soát. Nếu cấm các stablecoin do Mỹ kiểm soát trả thưởng, quốc gia này sẽ bị thiệt thòi trong các thị trường mới nổi.

Ngược lại, Thống đốc Ngân hàng Pháp vẫn kiên định với quan điểm rằng các tài sản token hóa tư nhân có lãi suất tạo ra rủi ro hệ thống. Đối với Villeroy de Galhau, vấn đề không chỉ là cạnh tranh, mà còn là cần phải bảo vệ sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính. Ông đã trả lời trực tiếp: “Câu trả lời là không,” khi được hỏi liệu một đồng euro kỹ thuật số có nên trả lãi hay không. Ông nhấn mạnh rằng mục tiêu của CBDC là phục vụ lợi ích của nền kinh tế tập thể, chứ không phải lợi ích cá nhân.

Trong panel còn có Giám đốc điều hành của Standard Chartered, Bill Winters, người ủng hộ quan điểm về crypto, và Brad Garlinghouse của Ripple, người nói một cách cân bằng hơn về tầm quan trọng của “sân chơi bình đẳng” cho tất cả các bên tham gia. Winters nhấn mạnh rằng nếu không có lợi suất, các token sẽ mất đi ý nghĩa như một “kho lưu trữ giá trị,” trong khi Garlinghouse chia sẻ rằng cạnh tranh công bằng phải diễn ra cho tất cả, kể cả các ngân hàng truyền thống và các công ty crypto.

Ngân hàng đối đầu crypto: Luật CLARITY và lời hứa về sân chơi bình đẳng

Cuộc tranh luận còn trở nên sôi động hơn khi đề cập đến bối cảnh pháp lý của Hoa Kỳ và Luật CLARITY. Luật này nhằm cung cấp khung pháp lý rõ ràng cho quy định crypto, nhưng cũng bị xem như một công cụ liên kết giữa các ngân hàng vận động hành lang và các nhà sáng tạo crypto đấu tranh cho tự do.

Armstrong đã đề cập đến quyết định rút hỗ trợ của Coinbase đối với luật này như một bước đi chiến lược, chứ không phải do thất vọng. “Chúng tôi muốn đảm bảo rằng bất kỳ luật nào về crypto tại Mỹ đều không cản trở cạnh tranh,” ông nói. Ông liên kết các tổ chức vận động hành lang cho các ngân hàng truyền thống với việc “cố gắng cấm đối thủ cạnh tranh của họ, điều mà tôi không đồng ý.” Đây là một tuyên bố sâu sắc về cách bảo vệ dân chủ trên thị trường—bằng cách đảm bảo không nhóm nào có thể độc quyền kiểm soát khung pháp lý vì lợi ích riêng của họ.

Trong khi đó, Garlinghouse đưa ra quan điểm tinh tế hơn, nói rằng “cạnh tranh công bằng” có hai hướng đi. “Tôi hoàn toàn đồng ý với ý tưởng về cạnh tranh công bằng,” ông nói. “Các công ty crypto nên tuân theo các tiêu chuẩn của ngân hàng, và các ngân hàng cũng nên tuân theo các tiêu chuẩn của các công ty crypto. Đó mới là sân chơi thực sự công bằng.” Cách diễn đạt này thể hiện sự hiểu biết sâu sắc hơn về cách mà dân chủ trong quy định nên hoạt động—không phải dựa trên đặc quyền của một nhóm, mà dựa trên các tiêu chuẩn chung phù hợp với tất cả.

Tiêu chuẩn Bitcoin và chủ quyền dân chủ: Ai mới thực sự có tự do?

Phần tranh luận gay cấn nhất đã đi vào lĩnh vực của Bitcoin và khái niệm “tiêu chuẩn Bitcoin”—một ý tưởng do Armstrong đề xuất như một phương án thay thế hệ thống tiền tệ fiat truyền thống. “Chúng ta cũng đang chứng kiến sự ra đời của một hệ thống tiền tệ mới mà tôi gọi là tiêu chuẩn Bitcoin thay vì tiêu chuẩn vàng,” ông nói.

Điều này dẫn đến câu hỏi rộng hơn: dân chủ là gì khi nói đến kiểm soát tiền bạc? Đối với Villeroy de Galhau, câu trả lời rõ ràng: chính sách tiền tệ và tài chính là phần không thể tách rời của chủ quyền dân chủ, và không thể đặt vào một giao thức phi tập trung hoặc do các tổ chức tư nhân phát hành. “Chính sách tiền tệ và tài chính là phần của chủ quyền,” ông nói. “Chúng ta đang sống trong các nền dân chủ.”

Lập luận này phản ánh một hoài nghi cổ điển: các ngân hàng trung ương là công cụ của các quốc gia dân chủ để kiểm soát nền kinh tế và bảo vệ lợi ích của người dân. Nếu tiêu chuẩn Bitcoin trở thành mô hình, ai sẽ quyết định xem nó phù hợp cho một quốc gia cụ thể? Ai sẽ quyết định giảm giá trị của đồng tiền?

Ngay lập tức, Armstrong đã chỉnh lại, với hiểu biết sâu sắc về kiến trúc phi tập trung của Bitcoin. “Bitcoin là một giao thức phi tập trung. Thật sự, không ai phát hành nó,” ông nói. Sau đó, ông nhấn mạnh điểm sâu xa hơn: “Vì các ngân hàng trung ương có tự do, thì Bitcoin còn tự do hơn nữa. Không có quốc gia, công ty hay cá nhân nào kiểm soát nó trên thế giới.”

Đây là một lập luận hấp dẫn—rằng dân chủ thực sự có thể có nghĩa là không có một thực thể duy nhất nào có quyền kiểm soát tuyệt đối. Tuy nhiên, Villeroy không đồng tình, mà cảnh báo về một mối đe dọa lớn hơn: tư nhân hóa tiền tệ và mất chủ quyền ở các nền kinh tế mới nổi nếu các stablecoin offshore và token tư nhân chiếm ưu thế. “Đổi mới mà không có quy định có thể tạo ra các vấn đề nghiêm trọng về niềm tin,” ông nói.

Một giai đoạn đột phá của đổi mới và quy định

Dù các quan điểm có khác biệt sâu sắc, tất cả các diễn giả—bao gồm cả Giám đốc điều hành Euroclear, Valérie Urbain, và người điều phối Karen Tso—đều đồng ý một điểm then chốt: đổi mới và quy định không nên đối lập nhau, mà cần hợp tác.

Điều này để lại cho các nhà chơi trong ngành tiền mã hóa và tài chính một vị trí phức tạp, nơi họ phải tìm ra cách cân bằng giữa cạnh tranh và trách nhiệm. Cuộc tranh luận tại Davos chưa thực sự giải quyết được xung đột này, nhưng việc có cuộc thảo luận cấp cao như vậy cho thấy thế giới đang nghiêm túc suy nghĩ về cách định hình tương lai của tiền tệ và dân chủ.

Cuối cùng, các câu hỏi được đặt ra tại Davos vẫn còn bỏ ngỏ: Làm thế nào để dân chủ có thể thích nghi với sự đổi mới và bảo vệ lợi ích công cộng? Ai mới thực sự có thẩm quyền đặt ra các quy tắc tài chính toàn cầu trong một thế giới mà tiền tệ ngày càng số hóa và vượt biên giới? Và nếu chúng ta tin vào dân chủ, liệu chúng ta có thể thay đổi cách thức tiền tệ hoạt động?