Chọn 5 cuốn sách chứng khoán đề xuất nhất cần đọc trong năm 2025

Trước khi bước vào thị trường chứng khoán, nhà đầu tư mới cần nhận thức rằng việc học hỏi từ sách chứng khoán gợi ý là lớp áo giáp bảo vệ đầu tiên. Đọc sách tốt chọn lựa có ý thức không chỉ giúp xây dựng nền tảng kiến thức mà còn giúp bạn tránh những sai lầm mà nhiều nhà đầu tư khác đã gặp phải. Trong năm 2025 này, chúng tôi đã tuyển chọn 5 cuốn sách chứng khoán đặc biệt có thể đưa bạn từ trình độ căn bản đến phân tích cổ phiếu chuyên sâu.

Tại sao người mới bắt đầu cần học sách chứng khoán

Chuẩn bị và nghiên cứu thông tin trước khi đầu tư là quyết định sáng suốt. Càng học hỏi nhiều hơn về đầu tư so với người khác, bạn càng có khả năng tránh các bẫy phổ biến trên thị trường. Dù việc đọc sách không thể đảm bảo bạn không mắc lỗi lần nữa, nhưng nó sẽ giảm thiểu các sai lầm do thiếu hiểu biết gây ra.

Ngược lại, nếu không đọc sách, bạn có thể bắt đầu bằng cách đầu tư vào quỹ mở, để nhà quản lý quỹ quyết định thay bạn. Tuy nhiên, việc học sách chứng khoán vẫn là công cụ quý giá cho những ai muốn kiểm soát vận mệnh tài chính của chính mình.

Sách chứng khoán dành cho nhà đầu tư mới

Sách xây nền tảng: Nuôi dưỡng cổ phiếu bền vững, hiệu quả lâu dài của

Cuốn sách này xem như bước khởi đầu tốt nhất cho người mới bắt đầu đầu tư. Ông Kavi Chukij Kasem, nhà phân tích chứng khoán quốc gia và Phó Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán Kasikornbank, trình bày rõ ràng về chiến lược đầu tư giá trị (Value Investing) từ căn bản đến kỹ thuật cao trong ngôn ngữ dễ hiểu. Cuốn sách bao gồm từ khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp đến việc sử dụng các tỷ số P/E, P/BV và ROE để định giá cổ phiếu.

Điểm hấp dẫn của cuốn sách là cách trình bày rõ ràng, kèm ví dụ dễ hiểu, giúp người đọc hình dung rõ ràng về các ý tưởng đầu tư, tự tin đưa ra quyết định dựa trên các nguyên tắc vững chắc. Phù hợp cho người mới bắt đầu và để xây nền tảng trước khi chuyển sang các sách nâng cao hơn.

Sách dành cho người đã có nền tảng: The Intelligent Investor của Benjamin Graham

Cuốn sách kinh điển này của Benjamin Graham, cha đẻ của đầu tư giá trị, được Warren Buffett – người giàu nhất thế giới – ca ngợi là cuốn sách đầu tư hay nhất. Trong giai đoạn 1936-1956, Graham đã mang lại lợi nhuận trung bình 20% mỗi năm, trong khi thị trường chỉ đạt 12.2%.

Cuốn sách trình bày quy trình đầu tư theo từng bước, phân loại nhà đầu tư thành hai nhóm: nhà đầu tư thụ động (ít kiến thức, rủi ro thấp) và nhà đầu tư chủ động (nhiều kiến thức, tìm kiếm lợi nhuận cao). Ngôn ngữ trong sách khá khó, đòi hỏi người đọc nỗ lực hơn, và nhiều ý tưởng đã hơn 70 năm, có thể không hoàn toàn phù hợp với bối cảnh thị trường hiện tại.

Sách dành cho người muốn hiểu triết lý đầu tư của Thái Lan: Tứ Tướng – Chiến lược chơi cổ phiếu trong thời khủng hoảng của Dr. Nivesh Mewachirawara

Dr. Nivesh, người tiên phong trong việc phổ biến đầu tư giá trị tại Thái Lan, đã viết nhiều cuốn sách sâu sắc và đa dạng. “Tứ Tướng” là bước khởi đầu tạo nên huyền thoại đầu tư Thái, đã thay đổi cuộc đời nhiều nhà đầu tư.

Điểm đặc biệt của sách là kể lại trải nghiệm thực tế trong đầu tư cổ phiếu Thái, các ví dụ đều là cổ phiếu nội địa, giúp người đọc áp dụng ngay. Phương pháp của ông là mua doanh nghiệp tốt, để các quản lý điều hành, giữ cổ phiếu nhiều năm (từ 10 năm trở lên). Nếu doanh nghiệp vẫn tốt, không cần bán.

Hạn chế là nội dung chưa đi sâu vào kỹ thuật, phù hợp để hình dung tổng thể về đầu tư hơn là cung cấp kiến thức chi tiết.

Sách phân tích chiến lược: One Up On Wall Street của Peter Lynch

Peter Lynch, người quản lý quỹ Magellan trong 13 năm, đã phân loại cổ phiếu thành 6 nhóm: cổ phiếu tăng chậm, mạnh mẽ, tăng nhanh, chu kỳ, phục hồi, tài sản nhiều.

Điểm nổi bật của Lynch là tìm cổ phiếu tiềm năng cao nhưng chưa được chú ý. Phương pháp của ông gọi là Tenbagger – mong muốn cổ phiếu tăng 10 lần. Cuốn sách bao gồm phân tích cơ bản, chấp nhận rủi ro, diễn giải báo cáo tài chính. Nội dung dễ hiểu, không cần nhiều kiến thức tài chính, phù hợp cho người mới. Tuy nhiên, ví dụ trong sách chủ yếu là cổ phiếu nước ngoài, có thể không phù hợp cho người mới muốn học cổ phiếu Thái.

Sách dành cho nhà đầu tư đã có nền tảng: Buffettology của Mary Buffett và David Clark

Warren Buffett, nhà đầu tư giàu nhất thế giới, ít tiết lộ kỹ thuật. Cuốn này do con dâu cũ của ông viết, dựa trên các bài học trực tiếp từ Buffett, kết hợp các ý tưởng của Graham, Munger và kinh nghiệm cá nhân.

Chia thành 2 phần: phần đầu về đánh giá cổ phiếu chất lượng, phần hai tập trung tính toán theo mô hình DCF. Điểm mạnh của Buffett là nhìn cổ phiếu như mua cả doanh nghiệp, không chỉ là giấy tờ giao dịch. Hạn chế là phù hợp đầu tư dài hạn, nội dung phức tạp, đòi hỏi phân tích sâu.

Các bước chọn sách chứng khoán phù hợp với bạn

Không phải sách nào cũng phù hợp với mọi người. Khi chọn sách chứng khoán gợi ý, cần cân nhắc:

Trình độ kiến thức nền tảng: Nếu mới bắt đầu, chọn sách của tác giả Việt, dùng ngôn ngữ đơn giản, ví dụ cổ phiếu Thái như của ông Kavi hoặc Dr. Nivesh.

Phong cách đầu tư: Nếu thích săn cổ phiếu tăng nhanh, đọc “One Up On Wall Street”. Nếu ưu tiên rủi ro thấp, cổ tức cao, chọn sách của ông Kavi.

Thời gian có hạn: Nếu ít thời gian, chọn sách dễ đọc, không quá kỹ thuật. Nếu nhiều thời gian, có thể đọc sách chuyên sâu hơn.

Quan tâm lịch sử, triết lý đầu tư: Các bài học của Graham vẫn còn giá trị, dù đã viết từ lâu.

Bắt đầu đầu tư từ kiến thức đã có

Người mới nên đi từng bước. Sau khi đọc sách chứng khoán gợi ý, thử đầu tư ảo (Paper Trading) để làm quen với cơ chế thị trường. Sau đó, bắt đầu với cổ phiếu chỉ số hoặc quỹ ETF, rồi mới chọn cổ phiếu riêng lẻ.

Điều quan trọng là chọn sách của các chuyên gia Việt Nam hơn là dịch từ nước ngoài, vì ví dụ thực tế là cổ phiếu Thái, phù hợp với thị trường nội địa và tín hiệu thị trường Việt Nam khác biệt.

Chìa khóa chiến thắng thị trường dài hạn

Dù có 5 cuốn sách quý, chìa khóa thành công gồm 3 yếu tố:

Đúng thời điểm (Market Timing): Mua đúng thời điểm, mua rẻ bán đắt.

Chọn tài sản (Asset Selection): Ưu tiên tài sản có tiềm năng tăng trưởng, không chọn tài sản trì trệ.

Phân bổ tài sản (Asset Allocation): Không bỏ hết vào một loại, phân bổ hợp lý giữa cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản, tiền mặt.

5 cuốn sách này đều cung cấp kỹ thuật có thể áp dụng thực tế. Học là đầu tư có lợi, quan trọng là chọn sách phù hợp với bản thân, sau đó kiên trì theo đuổi chiến lược đã học. Khi bạn tìm ra phong cách đầu tư của chính mình, thành công trên thị trường chứng khoán chỉ còn là vấn đề thời gian.