RWA Perpification: chân trời mới của tài chính onchain

Trong bối cảnh tài chính toàn cầu, token hóa và perpification (chuyển đổi sang hợp đồng vĩnh viễn) là hai cách tiếp cận hoàn toàn khác nhau nhằm tích hợp tài sản ngoài đời thực (RWA) vào blockchain.

Trong khi token hóa hướng đến hiện đại hóa thị trường vốn cho các tổ chức, đem lại những lợi ích như thanh toán theo thời gian thực, sở hữu phân mảnh và hợp đồng thông minh có thể lập trình, thì perpification lại nhắm trực tiếp vào công chúng bán lẻ, mở rộng dân chủ hóa quyền tiếp cận các công cụ tài chính tiên tiến.

Token hóa đã được các công ty quản lý tài sản, quỹ phòng hộ và nhà đầu tư tổ chức đón nhận nhiệt tình, nhưng thường nó vẫn bị giới hạn trong các nền tảng có cấp phép, với các rào cản tiếp cận tương tự như tài chính truyền thống: KYC, quan hệ với bên trung gian, giới hạn theo thẩm quyền. Mặc dù hứa hẹn về một hệ thống tài chính công bằng hơn, thực tế là nhà đầu tư nhỏ lẻ thường vẫn bị loại trừ.

Ngược lại, perpification—một khái niệm được Kaledora, đồng sáng lập của Ostium, phổ biến—áp dụng cách tiếp cận “futures-first”, đưa các tài sản truyền thống và không-native crypto lên blockchain thông qua các hợp đồng hoán đổi vĩnh viễn (perpetual swaps).

Những công cụ này, mang tính tổng hợp, không liên quan đến quyền sở hữu tài sản cơ sở và né tránh các phức tạp pháp lý, cung cấp mức độ tiếp xúc theo hướng được đòn bẩy mà không có ngày đáo hạn, theo kiểu phi tập trung và tự giám sát (self-custodial). Không có gì đáng ngạc nhiên khi các futures vĩnh viễn đã trở thành sản phẩm chủ đạo trong mảng phái sinh crypto, với khối lượng bitcoin vượt giao ngay (spot) từ sáu đến mười lần.

Chu kỳ siêu tăng trưởng của đầu cơ bán lẻ

Xu hướng này phản ánh một thay đổi mang tính cấu trúc sâu sắc: chúng ta đang ở giữa một chu kỳ siêu tăng trưởng đầu cơ của bán lẻ. Năm 2025, bán lẻ chiếm hơn một nửa khối lượng giao dịch quyền chọn ở Hoa Kỳ, trong khi CFD đạt mức kỷ lục, với ba công ty môi giới, mỗi bên đều vượt $1 nghìn tỷ khối lượng giao dịch theo tháng.

Thế hệ Z đang bước vào thị trường tài chính với hồ sơ rủi ro khác với cha mẹ họ: việc sở hữu bất động sản và tích lũy tài sản dần dần dường như nằm ngoài tầm với, và phản ứng hợp lý trở thành đặt cược vào các giao dịch có độ tin cậy cao cùng với đòn bẩy.

Theo Syncracy, chi phí sinh hoạt tăng cao, khả năng thăng tiến xã hội hạn chế và việc tiếp cận đầu cơ dễ dàng thông qua smartphone đã tạo ra một thế hệ nhà giao dịch, đối với họ, đòn bẩy không phải là rủi ro mà là chuẩn mực.

Các DEX perp onchain phục vụ nhu cầu này bằng cách loại bỏ sự phức tạp của các quyền chọn truyền thống và cung cấp mức độ tiếp xúc trực quan lẫn định hướng. Trong khi token hóa cung cấp một phần cổ phần của quỹ BlackRock với tỷ lệ 5% mỗi năm, thì perpification hứa hẹn khả năng nghỉ hưu sớm: khoảng cách giữa hai sản phẩm, với nhóm đối tượng này, không thể rộng hơn.

Sự trỗi dậy của các Perps RWA Onchain

Việc áp dụng các perp RWA onchain đã là một thực tế. Việc ra mắt Hyperliquid HIP-3 vào tháng 10 năm 2025 đã đánh dấu bước ngoặt, cho phép tạo lập thị trường futures vĩnh viễn không cần cấp phép trên hơn 100 tài sản bao gồm cổ phiếu, hàng hóa, chỉ số, FX và các công ty pre-IPO. Từ đó đến nay, khối lượng tích lũy đã vượt $130 tỷ, với hơn 2,2 triệu nhà giao dịch duy nhất và tổng open interest là $1,7 tỷ (hơn 90% liên kết với các thị trường RWA). Riêng hai thị trường BRENTOIL và CL đã đóng góp $295 triệu và $208 triệu.

Tỷ trọng khối lượng HIP-3 trên Hyperliquid đã vượt 40% tổng khối lượng hằng ngày vào tháng 3, trong đó hàng hóa chiếm phần lớn. Trong giai đoạn căng thẳng địa chính trị giữa Hoa Kỳ và Iran vào cuối tháng 2, thị trường dầu trên Hyperliquid chứng kiến dòng tiền đổ vào từ các nhà giao dịch—nhiều người trong số đó không phải người dùng crypto—bị bỏ lại mà không còn lựa chọn nào khác do các thị trường truyền thống đóng cửa, qua đó cho thấy sức hút ngày càng tăng của các DEX onchain và hoạt động 24/7 của chúng. Trong những ngày đó, khối lượng giao dịch hằng ngày đạt $1,7 tỷ.

Ostium, bên chơi thứ hai xét theo khối lượng, cũng củng cố vị thế với khoảng $46 tỷ khối lượng tích lũy và hơn 25.500 nhà giao dịch. Open interest, dao động trong khoảng $160 đến $320 triệu trong hai tháng vừa qua, tập trung 85-95% vào các tài sản truyền thống, trong đó hàng hóa dẫn đầu. Trong đợt bứt phá giá vàng gần đây, Ostium chiếm hơn 50% open interest onchain của các perpetual gold.

Vấn đề Oracle và các thị trường 24/7

Trở ngại kỹ thuật chính đối với các perp RWA là vấn đề oracle: làm thế nào để định giá các tài sản truyền thống 24/7 mà không có một mức giá tham chiếu liên tục được quản lý? Các nền tảng phải chọn giữa bảo đảm an toàn vốn và khả năng sẵn có của thị trường, điều này ảnh hưởng đến toàn bộ kiến trúc sản phẩm.

Ostium đã hợp tác với Stork Network để phát triển một oracle tùy chỉnh có khả năng xử lý sự phức tạp của định giá ngoài giờ, các vòng futures roll và các khoảng mở cửa (opening gaps). Hệ thống tổng hợp dữ liệu thị trường và bid/ask, cung cấp các feed tùy chỉnh và cập nhật onchain chỉ tại thời điểm thực thi giao dịch, giảm thiểu hoạt động không cần thiết và duy trì độ chính xác. Các lệnh thanh lý (liquidations) và lệnh giới hạn (limit orders) được quản lý bởi Gelato Functions, một hệ thống tự động cho stop loss, take profit và các lệnh nâng cao khác.

Trade.xyz, ngược lại, áp dụng một hệ thống hai chế độ: một oracle cho các thị trường mở và một cho các thị trường đóng, được dùng cho cả tính funding và mark price. Không có cách tiếp cận nào vốn dĩ tốt hơn; Ostium ưu tiên tính dự đoán và bảo vệ vốn, trong khi Trade.xyz tập trung vào khả năng sẵn có liên tục và khám phá giá. Khi các thị trường perp RWA trưởng thành, khả năng cao hai mô hình sẽ hội tụ.

Sự xuất hiện của các thị trường được quản lý 24/7

Việc thiếu một mức giá tham chiếu liên tục được quản lý có thể sớm được khắc phục: NYSE và ICE đang tiến tới các thị trường được quản lý 24/7, một cuộc cách mạng sẽ nâng cao chất lượng oracle và thu hút market maker đến các nền tảng onchain. Tuy nhiên, điều này thu hẹp “cửa sổ” để các nền tảng native crypto khác biệt mình trước khi các lựa chọn được quản lý đi vào vận hành.

Luồng giá được quản lý liên tục sẽ giảm rủi ro basis và biến động tỷ lệ funding, nâng cao độ chính xác giá và chiều sâu thị trường. Sự xuất hiện của các market maker tổ chức sẽ làm các perp RWA hấp dẫn hơn, với các lần thực thi quy mô lớn tốt hơn. Tuy nhiên, sự phân mảnh thanh khoản và việc triển khai dần các hạ tầng tổ chức có thể tạo cơ hội cho các DEX onchain củng cố vị thế của mình, nhờ chất lượng oracle được cải thiện và chi phí giao dịch ngoài giờ thấp hơn.

Tương lai: Perpification như một hạ tầng toàn cầu

Trong những năm tới, việc perpification các RWA có thể đi theo cùng quỹ đạo như crypto perpetual futures: từ một sản phẩm ngách trở thành hạ tầng thống trị cho khả năng tiếp cận các phái sinh bán lẻ toàn cầu. Hạ tầng oracle đang nhanh chóng trưởng thành, việc thực thi trên các DEX lớn hiện đã cạnh tranh với các lựa chọn tập trung, và nhu cầu đang chuyển từ đầu cơ thuần onchain sang các chiến lược phòng hộ theo vĩ mô và giao dịch theo hướng.

Câu hỏi thực sự không phải liệu các perp RWA sẽ tăng trưởng hay không, mà liệu chúng sẽ trở thành một lựa chọn bổ sung hay là đối thủ cạnh tranh với các thị trường phái sinh truyền thống. Với nhà giao dịch bán lẻ không có trung gian, perpification thường là lựa chọn duy nhất; còn với những người đã có quyền truy cập vào thị trường truyền thống, tính sẵn có 24/7 của các nền tảng onchain mang lại một giá trị gia tăng độc đáo.

Các nền tảng có thể xây dựng hạ tầng định giá tốt nhất, thanh khoản sâu nhất và trải nghiệm người dùng trực quan nhất sẽ quyết định thị trường trên quy mô toàn cầu. Thứ bắt đầu như một cách “lách” để có được mức độ tiếp xúc với vàng và dầu mà không rời khỏi chiếc ví crypto đang trở thành một trụ cột mang tính cấu trúc của nền tài chính mới. Sau các perpetual futures, perpification các RWA có thể là hoạt động xuất khẩu lớn thứ hai của crypto-economy ra thế giới.