Mỹ gia hạn miễn trừ trừng phạt đối với dầu thô của Nga để ổn định giá dầu quốc tế

Mỹ gia hạn các biện pháp miễn trừ trừng phạt dầu của Nga thêm một tháng nữa là bối cảnh của yêu cầu mạnh mẽ từ Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) về việc giảm giá dầu quốc tế.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Lighthizer ngày 19 đã trả lời phỏng vấn CNN, giải thích lý do Mỹ thay đổi chính sách, cho phép tiếp tục giao dịch dầu thô và các sản phẩm dầu của Nga, nói rằng các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng trung ương của G20 đã yêu cầu ổn định giá năng lượng. Ông cho biết tại cuộc họp G20 gần đây, các quốc gia đều bày tỏ lo ngại về gánh nặng của giá dầu cao, Mỹ đã có các biện pháp ứng phó tạm thời. Cuộc họp mà Bộ trưởng Lighthizer đề cập được hiểu là cuộc họp Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng trung ương G20 diễn ra ngày 16 tại Washington D.C.

Biện pháp này thu hút nhiều sự chú ý hơn do chính sách của chính phủ Mỹ thay đổi trong vài ngày. Ngày 15, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng nói sẽ không gia hạn các biện pháp miễn trừ trừng phạt dầu của Nga đã kết thúc vào ngày 11, nhưng chỉ hai ngày sau, ngày 17, Bộ Tài chính Mỹ đã tuyên bố sẽ cho phép bán dầu thô và các sản phẩm dầu của Nga thêm một tháng nữa. Trước đó, tháng 12 năm ngoái, Bộ Tài chính Mỹ cũng đã cho phép bán dầu thô Nga bị trừng phạt trong vòng 30 ngày, và có đánh giá cho rằng điều này phần nào giúp giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung trên thị trường năng lượng toàn cầu do ảnh hưởng của việc phong tỏa eo biển Hormuz.

Ông Lighthizer đề cập rằng hiện nay, dầu thô của Nga thực tế đang tập trung chảy về Trung Quốc, và giải thích rằng mục đích không phải để dầu của Nga chỉ chảy về Trung Quốc, mà còn hướng tới các nhà máy lọc dầu khác ở châu Á nhằm giảm giá năng lượng ở châu Á và châu Âu. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng biện pháp miễn trừ này không phải là vĩnh viễn, các biện pháp trừng phạt dầu của Mỹ đối với Nga cuối cùng sẽ lại siết chặt. Điều này được hiểu là nhằm nhấn mạnh rằng quyết định lần này không phải là sự thay đổi căn bản trong chính sách ngoại giao, mà là điều chỉnh tạm thời để ứng phó với đà tăng giá năng lượng.

Vấn đề là, việc miễn trừ trừng phạt này đi kèm với các gánh nặng chính trị và ngoại giao khác. Có ý kiến chỉ trích rằng, việc cho phép giao dịch dầu của Nga có thể tạo điều kiện cho Nga tiếp tục chiến dịch chiến tranh ở Ukraine hoặc hỗ trợ Iran. Nói cách khác, Mỹ đang tìm kiếm sự cân bằng thực tế giữa mục tiêu gây áp lực trừng phạt Nga và ổn định giá dầu quốc tế. Vì thị trường năng lượng chỉ cần có chút biến động về nguồn cung là giá sẽ tăng vọt, chính sách trừng phạt đã vượt ra ngoài biện pháp ngoại giao thuần túy, trở thành biến số kinh tế ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả và thị trường tài chính.

Ông Lighthizer dự báo về giá xăng trong nước Mỹ, cho rằng đỉnh điểm có vẻ đã qua, nhưng để trở lại mức trước chiến tranh vẫn cần nhiều thời gian hơn. Giá xăng trung bình của Mỹ năm nay vào tháng 2 chỉ khoảng 2,9 USD mỗi gallon, nhưng sau khi chiến tranh Mỹ-Iran bùng nổ, giá đã tăng hơn 40%, hiện dừng ở mức khoảng 4,1 USD mỗi gallon. Ông nói rằng thời điểm giá giảm xuống dưới 3 USD mỗi gallon có thể là cuối năm nay hoặc sang năm tới. Cuối cùng, xu hướng giá dầu quốc tế trong tương lai có thể phụ thuộc vào tiến trình xung đột ở Trung Đông, thời điểm siết chặt các biện pháp trừng phạt dầu của Nga lần nữa, và cách các quốc gia lớn duy trì ổn định giá cả sẽ tương tác như thế nào.