Bạn đã nhận thấy rằng gần đây CLOB được đề cập hầu như ở khắp mọi nơi trong dòng tin tức. Hãy cùng tìm hiểu xem nó thực sự là gì và tại sao mọi người lại nói về nó nhiều như vậy.

CLOB viết tắt của Central Limit Order Book, và về cơ bản đây là phương pháp tổ chức giao dịch cổ điển, được sử dụng trên các sàn giao dịch chứng khoán truyền thống và các nền tảng crypto chuyên nghiệp. Hãy tưởng tượng một bảng điện tử công cộng lớn, nơi một bên là tất cả những ai sẵn sàng mua, còn bên kia là tất cả những ai sẵn sàng bán. Hệ thống sẽ tự động ghép nối các lệnh này và thực hiện các giao dịch ngay lập tức.

Bây giờ, khác biệt của nó so với việc trao đổi thông thường trên Uniswap là gì? Đây là điểm mấu chốt. Hầu hết các ứng dụng DeFi hoạt động theo nguyên tắc AMM, tức là nhà tạo lập thị trường tự động. Nó giống như một máy bán hàng tự động, nơi bạn gửi tiền vào và công thức toán học sẽ cung cấp cho bạn một tài sản khác từ pool. Bạn giao dịch chống lại máy. Trong khi đó, CLOB hoạt động hoàn toàn khác, như một cuộc đấu giá thực sự, nơi bạn giao dịch trực tiếp với người khác. Bạn đưa ra mức giá của mình, và nếu ai đó đồng ý, giao dịch sẽ được thực hiện.

Tại sao ai đó lại chọn CLOB, dù nó phức tạp hơn? Bởi vì nó cung cấp nhiều quyền kiểm soát hơn rất nhiều. Trên CLOB, bạn có thể đặt lệnh giới hạn và nói rằng bạn chỉ mua Bitcoin khi giá chính xác là $100,000. Hệ thống sẽ thực hiện lệnh của bạn chỉ ở mức giá đó hoặc tốt hơn. Trên AMM, bạn chỉ đơn giản lấy bất kỳ mức giá nào mà máy cung cấp tại thời điểm đó. Thêm vào đó, toàn bộ quá trình cực kỳ minh bạch. Bạn có thể xem toàn bộ sổ lệnh với tất cả các yêu cầu mua và bán, điều này cung cấp một cái nhìn thực tế về tâm lý thị trường.

CLOB thực sự quan trọng ở đâu? Trên các sàn giao dịch chuyên nghiệp, các nhà giao dịch sử dụng nó cho các chiến lược phức tạp. Hệ thống này quản lý toàn bộ thế giới tài chính truyền thống. Và giờ đây, các sàn giao dịch phi tập trung mới đang cố gắng tích hợp CLOB trên blockchain để mang lại mức độ kiểm soát của các chuyên gia vào DeFi.

Nhưng cũng có nhược điểm. CLOB hoạt động tốt nhất khi có thanh khoản cao, tức là khi có nhiều người mua và bán trực tuyến cùng lúc. Nếu hoạt động ít, có thể khó tìm đối tác giao dịch. Và đúng vậy, đối với người mới bắt đầu, nó phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ đổi token qua AMM.

Có thể thấy CLOB trong thực tế ở đâu? Có một số dự án thú vị. dYdX v4 là sàn phi tập trung lớn nhất với CLOB hoàn toàn trên chuỗi. Vertex cung cấp CLOB tốc độ cao trên chuỗi với ghép nối trung tâm. Aevo do công ty Ribbon phát triển, cung cấp quyền chọn trên chuỗi qua cơ chế sổ lệnh. Hyperliquid là một L1 riêng biệt, được thiết kế đặc biệt để giao dịch CLOB với độ trễ thấp. Injective là một L1 mô-đun có module sổ lệnh, hỗ trợ các ứng dụng như Helix.

Có nhiều lựa chọn để giao dịch qua CLOB, vậy mà chúng ta vẫn chưa thể sắp xếp cuộc sống của mình, ha-ha.