Gần đây tôi luôn suy nghĩ tại sao đợt sụp đổ của thị trường crypto lần này lại dữ dội như vậy, bề ngoài có vẻ là do áp lực mua bán, nhưng các yếu tố chính trị kinh tế sâu xa mới là thủ phạm thực sự. Tôi đã tổng hợp lại và phát hiện ít nhất có năm yếu tố then chốt cùng lúc tác động.

Đầu tiên là chuyện chiến tranh thương mại. Chính sách thuế quan của Trump sau khi lên nắm quyền đã tác động trực tiếp đến thị trường toàn cầu, Mỹ áp thuế cao hơn với các quốc gia khác khiến lạm phát của các nước này tăng vọt, chi phí sinh hoạt tăng đột biến. Áp lực vĩ mô này truyền trực tiếp vào thị trường crypto, các nhà giao dịch rơi vào hoảng loạn cực độ, thấy bất kỳ biến động nhỏ nào cũng bắt đầu bán tháo, đẩy giá tài sản mã hóa về fiat. Mối quan hệ Mỹ - châu Âu gần đây cũng rất căng thẳng, vụ Greenland gây xôn xao, dù bề ngoài đã dịu đi, nhưng bóng ma xung đột tiềm tàng vẫn luôn bao phủ trên thị trường.

Còn nữa là vấn đề thanh khoản cạn kiệt. Vụ crash ngày 10 tháng 10, Bitcoin từ 120.000 USD tụt thẳng xuống 80.000 USD, hiện đã ổn định quanh 78.000 USD. Nhưng điều tồi tệ hơn là nhiều altcoin đã rơi xuống mức thấp nhất lịch sử, chưa từng hồi phục từ các đỉnh trước đó. Tôi thấy cả nhà sáng lập MicroStrategy cũng đã ngừng mua Bitcoin, trước đó ông này là một trong những người đẩy giá Bitcoin lên tới 120.000 USD. Hiện tại, thanh khoản thị trường cực kỳ hạn chế, KDA là dự án đầu tiên tuyên bố phá sản rút lui, chắc chắn còn nhiều dự án khác theo sau. Các dự án trong hệ sinh thái Ethereum phần lớn đều lập đáy mới, các dự án trên mạng Bitcoin còn biến mất hoàn toàn. Toàn thị trường giờ chỉ còn dựa vào vài altcoin còn thanh khoản để duy trì, không có dự án mới vào.

Sự kiện an toàn của các nền tảng cũng đang làm tăng nỗi hoảng loạn. Một sàn giao dịch lớn trong quý I năm nay bị hacker tấn công, dù sau đó một sàn lớn khác ra tay cứu viện, nhưng vụ việc đó đã làm mọi người hoảng sợ. Khi Bitcoin tăng lên 123.000 USD rồi đột ngột giảm mạnh, thị trường hoàn toàn không còn lực mua để tiếp nhận, trong tình cảnh đó chẳng ai dám bắt đáy.

Chuyện chính phủ Mỹ đóng cửa trong 43 ngày thực sự là giọt nước tràn ly cuối cùng. Nhân viên liên bang không có lương, người dân vì sinh tồn mà bán tháo tài sản crypto, thậm chí còn bán vàng. Giờ lại có tin đồn về việc đóng cửa lần nữa, nếu thật sự xảy ra, Bitcoin có thể sẽ giảm về khoảng 70.000 đến 90.000 USD, lúc đó nhiều dự án sẽ tuyên bố phá sản, nhiều đồng coin sẽ bị các sàn loại bỏ khỏi danh mục.

Một yếu tố dễ bị bỏ qua là vàng. Dù Bitcoin tự xưng là vàng số, nhưng vàng thật trong hai năm qua tăng giá rất mạnh, hiện giá vàng đã vọt lên 5.110 USD mỗi ounce. Trớ trêu thay, giá vàng tăng lại đang rút máu thị trường crypto, tạo thành một mối quan hệ nghược lại: khi vàng tăng, Bitcoin giảm, và ngược lại. Tình hình bất ổn ở Trung Đông vẫn tiếp tục đẩy giá vàng lên cao, căng thẳng giữa Iran, Israel và Mỹ về vấn đề hạt nhân có thể dẫn đến xung đột, một khi chiến tranh thực sự nổ ra, giá vàng có thể vọt lên tới 6.000 USD mỗi ounce.

Thành thật mà nói, đợt sụp đổ thị trường crypto này không phải do một yếu tố đơn lẻ gây ra, mà là sự kết hợp của các áp lực vĩ mô chính trị kinh tế, thanh khoản thị trường, rủi ro nền tảng và địa chính trị cùng tác động. Hiện tâm lý thị trường đã cực kỳ bi quan, khả năng phục hồi phụ thuộc vào việc các yếu tố bên ngoài này có thể giảm bớt hay không. Trong ngắn hạn, tôi không kỳ vọng nhiều, có thể thị trường còn tiếp tục chịu áp lực một thời gian nữa.