Transaksi PrimeWater: Bilang Yang Menggambarkan Lebih Daripada Sekadar Angka

Ketika melihat penyata kewangan PrimeWater 2024 yang baru sahaja didedahkan, perkara pertama yang menarik perhatian bukanlah kerugian, malah keuntungan yang terus meningkat. Dengan pendapatan bersih mencapai ₱1.35 bilion dan aliran tunai operasi sebesar ₱6.08 bilion, syarikat ini menunjukkan profil kewangan yang kukuh dari perspektif angka semata-mata. Aset telah meningkat kepada ₱42.37 bilion dengan liabiliti sebanyak ₱26.04 bilion. Namun angka-angka ini justru menjadi lebih mengganggu apabila dihubungkan dengan realiti di lapangan: puluhan ribu pelanggan membayar bil yang semakin tinggi sambil menghadapi paip yang sering kering.

Paradoks Keuntungan dan Kegagalan Perkhidmatan

Apa yang menjadi persoalan fundamental bukanlah kemampuan PrimeWater untuk mengumpul pendapatan, tetapi bagaimana pendapatan tersebut diurus dalam konteks tanggung jawab sosial. Penyata kewangan yang ditandatangani oleh Punongbayan & Araullo menunjukkan bahawa ₱5.85 bilion telah dilaburkan semula ke dalam infrastruktur — angka yang mencerminkan skala keperluan pelaburan berterusan untuk mengekalkan sistem yang sudah wujud.

Walau bagaimanapun, sebalik bilang-bilang yang menjanjikan ini tersembunyi pertanyaan yang lebih mencabar: adakah andaian perakaunan yang digunakan dalam penilaian aset konsesi sebanyak ₱26.1 bilion mencerminkan realiti operasional? Perubahan dasar perakaunan pada 2024 — daripada model penilaian semula kepada model kos — telah menyebabkan penyata semula retrospektif yang menghapuskan ₱1.3 bilion daripada aset dan mengurangkan ekuiti sebanyak ₱905 juta untuk tahun 2023. Ini menunjukkan betapa sensitif struktur modal PrimeWater kepada pertimbangan teknikal perakaunan.

Aset Konsesi: Tunggul Bergantung

Untuk memahami mengapa kepemilikan syarikat menjadi penting, seseorang mesti menghargai sifat aset yang dominan dalam kunci kira-kira. Aset konsesi perkhidmatan berdaya maju secara ekonomi hanya jika tiga syarat dipenuhi: pembiayaan kekal stabil, pemberi pinjaman terus menyokong, dan pengawal selia mengekalkan keyakinan terhadap penyokong pengendali.

Sebarang isu berkaitan kedalaman kewangan pemilik muktamad menjadi isu tentang kemampanan konsesi itu sendiri. Hutang berkaitan pihak kekal pada ₱3.58 bilion, manakala yuran pengurusan sebanyak ₱350 juta terus mengalir dalam kumpulan. Aset yang sepenuhnya tersusutnilai bernilai ₱947 juta masih beroperasi — situasi yang normal untuk utiliti lama tetapi membangkitkan risiko penggantian modal yang signifikan.

Pertanyaan Transparansi dan Kawalan Selia

Peralihan kepada Crystal Bridges sebagai pemilik baru menimbulkan satu pertanyaan yang belum dijawab dengan jelas: adakah struktur pemilikan baru mampu memikul tanggung jawab yang sama? Ketiadaan penyata kewangan awam daripada pembeli itu sendiri merupakan isyarat yang tidak boleh diabaikan oleh pengawal selia.

Dalam amalan pasaran modal yang sehat, kesunyian boleh mendedahkan maklumat sama seperti pendedahan. Utiliti air bukanlah perniagaan sampingan; ia adalah infrastruktur awam yang menyentuh kehidupan enam juta pelanggan. Apabila entiti pelaburan swasta memperoleh kawalan ke atas pengendali perkhidmatan dengan konsesi seluruh negara tanpa jejak kewangan yang boleh disahkan secara terbuka, ia menimbulkan keprihatinan yang sah tentang keberlanjutan operasional dan akauntabiliti kepada pengguna.

Sejarah dan Kepercayaan

Pemilik baru membawa bagasi kontekstual yang tersendiri. Rekod awam Lucio Co, walaupun tidak menghasilkan sabitan jenayah, menunjukkan pola dakwaan berulang meliputi lebih daripada dua dekad berkaitan pertikaian penyeludupan dan cukai. Mahkamah akhirnya memutuskan memihak kepadanya dalam pertikaian cukai utama, namun pola sejarah ini menimbulkan pertanyaan tentang persepsi kepercayaan dalam sektor regulasi.

Dakwaan yang tidak diselesaikan, walaupun secara teknikal tidak membuktikan salah laku, menambah tahap pembetungan untuk ketelusan dalam transaksi sedemikian. Sektor utiliti tidak dapat beroperasi dalam zona kelabu; ia memerlukan kepercayaan yang jelas dan penuh.

Pelajaran Penswastaan Tanpa Batas

Ketika keluarga Villar mengumumkan penarikan diri mereka, naratif yang dipaparkan ialah keletihan — terlalu banyak aduan, terlalu banyak tekanan politik, terlalu sedikit pulangan. Namun pandangan yang lebih kritis menunjukkan keputusan tersebut sebagai pengakuan bahawa perniagaan telah menjadi tidak mampan dari perspektif reputasi dan pilihan raya, bukan dari perspektif kewangan semata-mata.

Pelajaran fundamental daripada pengalaman PrimeWater bukanlah bahawa penswastaan telah gagal. Sebaliknya, penswastaan tanpa modal yang berterusan, ketelusan penuh, dan penguatkuasaan yang berpusatkan pengguna akan terus-menerus runtuh. Utiliti memerlukan lebih daripada keuntungan; mereka memerlukan kesabaran, keterlihatan, dan kerelaan untuk dipertanyakan — kualiti yang tidak semua konglomerat siap terima.

Ke Depan: Akauntabiliti atau Kewarisan Senyap

Sekarang pertanyaan berpindah kepada Crystal Bridges: adakah ia akan menghadapi liabiliti perkhidmatan secara langsung dan terbuka, atau akan membiarkannya diwariskan dalam kesunyian administratif? Dengan pendapatan yang terus meningkat bertentangan dengan aduan perkhidmatan yang terdokumentasi, gabungan (1) kutipan yang berkembang, (2) dakwaan kegagalan perkhidmatan kronik, dan (3) perubahan kawalan ke struktur pemilikan yang kewangannya tidak kasat mata secara awam menciptakan persekitaran yang memerlukan postur kawal selia yang paling tajam dan berorientasikan pengguna.

Perjanjian mungkin sah dari segi undang-undang. Perjanjian mungkin juga dikira sebagai bijak dari segi strategik. Namun sehingga air paip mengalir dengan kepastian dan air yang jernih — dan sehingga pemilik baru menjalankan operasi dengan transparansi — pasaran harus melihat transaksi ini sebagai pemindahan hak pengebilan semata-mata, bukan pemulihan perkhidmatan yang dijanjikan.